نقدی اصولی بر کنشی فقهی ( حقوقی )

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران؛

چکیده

دین مبین اسلام نسبت به امر قضا بسیار حساس و سختگیر است و در صدور احکام موشکافی‌های خارق‌العاده‌ای را اعمال می‌کند و می‌کوشد با ممانعت از هر گونه سهل‌انگاری، سیستم قضا را واقع‌گرا و حقمدار نماید. لذا سیستم قضایی در حقوق اسلامی، افزون بر موشکافی و تعمق از طرق مختلف برای نیل به حقیقت، باید همه هم خود و امکانات در دسترس را به کار گیرد تا عاملی خواسته یا ناخواسته موجب وهن رأی یا کاستن از وثاقت آن و سرخوردگی مردم نشود. در این نگارش مساله پیش‌رو یافتن مبنای حاکم بر هیات ها اعم از قضایی، کارشناسی، اوصیا، وکلا و... است و چنان‌که درخصوص اعمال یا عدم اعمال صحیح عموم مجموعی به نظر می‌رسد، هیات‌‌‌های قضایی و کارشناسی که عام مجموعی هستند باید به اتفاق و پس از بررسی و کنکاش لازم، نظر واحد هیات را اعلام کنند نه آنکه نظر یک نفر از اعضا، بدون طرح در نشست مشترک و تحقیق و آگاهی کافی تایید و امضا شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Principled Critique on Juristic (Legal) Operation

نویسنده [English]

  • Ali Aliabadi
Associate Professor, The Law Department of Islamic Azad University, Tehran North Branch, Iran;
چکیده [English]

Islam is very strict and rigorous to adjudication and very careful about verdicts and therefore tries to prevent injustice in judgment and encourages the Judicial System to further inquire to clarify the truth and bring the system to realism and prevent negligence. For this reason, Islam does not accept judgments based on speculation. Hence, the legal system must scrutinize and consider carefully; in addition, it must mobilize all its efforts and facilities to reach the truth to have a just and correct judgment and take care that nothing (intentionally or unintentionally) invalidates the verdict. The diagnostic board and the judicial board must also comply with this order; therefore, for the issuance of a vote, all members must reach a single opinion in a joint meeting or meetings and announce it to be the final opinion, and they must refrain from approving the opinion of one or two members without investigation and negotiation. The judiciary which is collectively generic should announce the opinion of the unit in conjunction with and after the necessary examination, rather than endorsing and signing the opinion of one of the members without a joint plan and sufficient research and knowledge.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Diagnostic board
  • Disclaimer
  • expert board
  • speculative judgment
  • Judicial board
  • obligation
[1]. قرآن کریم

[2]. جبعی العاملی، زین‌الدین (شهید ثانی) (بی‌تا)، روضهَ البهیهَ فی شرح اللمعهَ الدمشقیه، بی‌جا، جامعهَ النجف الدینیه.

[3]. جعفر بن حسن (ابوالقاسم نجم‌الدین، محقق حلی) (بی‌تا)، شرایع الاسلام، ترجمه: ابوالقاسم ابن احمد یزدی، تهران، دانشگاه تهران.

[4]. جعفری لنگرودی، محمد جعفر (1346)، ترمینولوژی حقوق، تهران، ابن سینا.

[5]. ــــــــــــ (1378)، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، تهران، گنج دانش.

[6]. حیدری، علینقی (1384)، اصول الاستنباط، ترجمه و تبیین: محسن غرویان و علمی شیروانی، قم، دارالفکر.

[7]. خراسانی، محمدکاظم (آخوند خراسانی) (1415 ه‍.ق)، کفایهَ الاصول،  قم، نشر اسلامی.

[8]. ذهنی تهرانی، محمدجواد(1366)، تحریرالفصول، شرح فارسی کفایهَ الاصول، قم، انتشارات حاذق.

[9].  شب‌خیز، محمدرضا و محمد تبار، عباد (1393)، اصول فقه دانشگاهی، تهران، کتاب آوا.

[10]. طباطبایی یزدی، سید محمد کاظم (1318)، عروهَ الوثقی، قم، مکتب داوری.

[11]. غروی نایینی، میرزا محمد حسین (1404 ه‍.ق)، فوائد الاصول، قم، نشر اسلامی.

[12]. فیض، علیرضا (1382)، مبادی فقه و اصول، تهران، دانشگاه تهران.

[13]. محمد بن حسن (شیخ حر عاملی) (1367)، وسایل الشیعه، تهران، کتابفروشی اسلامیه.

[14]. محمدی، ابوالحسن (1387)، مبانی استنباط حقوق اسلامی، تهران، دانشگاه تهران.

[15]. مظفر، محمدرضا (1408 ه‍ .ق.)، اصول فقه، قم، اسماعیلیان.

[16]. موسوی بجنوردی، سیدمحمد (1367)، مقالات اصولی، تهران، سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.

[17]. نجفی، محمدحسین(بی‌تا)، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، بیروت، دارالتراث العربی.