حقوق همبستگی، مکانیسم‌های متناقض بین‌المللی و مکانیسم‌های متناسب اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه حقوق عمومی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری گروه حقوق دانشگاه تهران

چکیده

نسل سوم حقوق بشر عبارت از حقوق همبستگی است، که مبتنی بر برادری و همبستگی می‌باشد. کارل وسک این حقوق را مفهوم جدیدی از حیات بین‌المللی تلقی می‌نماید. به‌رغم این، همبستگی در مسیر حقوقی خود در محتوای متون و همچنین در عرصه بین‌المللی و اجرائی بیش از سه نسل دیگر تحت حاکمیت مکانیسم‌های متناقض استفاده از این حقوق  قرار گرفته است، که نهایتاً موجب دور شدن این حقوق از اهداف جهان سوم و حتی نتیجه بخش بودن آن به نفع کشورهای قدرتمند شده است. جهت بازگشت این حقوق به مسیر مورد انتظار کشورهای توسعه نیافته و تحقق برادری واقعی، مکانیسم‌های متناسب استفاده از این حقوق مطرح و پیشنهاد شده است. این مکانیسم‌ها از منظر مبانی فقه و حقوق اسلامی در آیات متعدد قرآن کریم از جمله (آیه 12 سوره حجرات) در خصوص مراعات امنیت شخصیت افراد، حتی در گفتارهای دوستانه اجتماعی و (آیه 92 سوره آل‌عمران) در تلقی نیکی به معنی بخشیدن بهترین‌ها و نیز مواردی از نهج البلاغه منعکس می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Solidarity Rights, International Inconsistent Mechanisms and Appropriate Islamic Mechanisms

نویسندگان [English]

  • seyed bagher mirabbasi 1
  • omolfakhr allameh 2
1 Professor, Faculty of Law, Tehran University
2 Ph. D. Graduate, Faculty of Law, Tehran University
چکیده [English]

The third-generation of human rights is the solidarity rights, which is based on brotherhood and solidarity. Karl Vasak considers these rights as a new concept of international life. Despite this, solidarity in its course in the texts contents and also in the international and executive arena has been more under the rule of inconsistent mechanisms than other three generations, which ultimately leads away these rights from the goals of the Third World and even making it to the benefit of the powerful countries. To return these rights to the expected direction of undeveloped countries and the realization of true brotherhood, the Islamic appropriate mechanisms in the usage of these rights have been suggested. These mechanisms, from the perspective of the principles of jurisprudence and Islamic law, are reflected in various verses of the Holy Qur’an, including verse 12 of Surat al-Ḥujurāt concerning observing the security of people’s personality even in social friendly talks and the verse 92 of Surat Al-i ‘Imrān on regarding virtue as giving freely the best of what you have, as well as some instances from Nahj al-Balāgha.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Solidarity rights
  • Conflict
  • solidarity
  • the third generation
[1]. قرآن کریم

[2]. ابن بابویه، محمدبن علی، (1403 ق)، معانی الأخبار، مصحح/ محقق غفاری، علی‌اکبر، قم‏، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.

[3].  ــــــــــــــــــ ، (418 ه‍ ق)،  الهدایهَ، قم موسسهَ الامام الهادی (ع).

[4]. ابن شهر آشوب مازندرانی، محمدبن علی، (1379 ق)، مناقب آل ابیطالب علیهماالسلام (لابن شهر آشوب)، قم، علامه.

[5]. احمدی، عیدی محمد، (1390)، کرامت انسانی و مجازات‌های بدنی از منظر اسلام و حقوق بشر غربی، قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).

[6]. امیرارجمند، اردشیر، (از پاییز 73 تا تابستان 74)، «حفاظت از محیط‌زیست و همبستگی‌ بین‌المللی»، مجله تحقیقات حقوقی، تهران، شماره 15، دفتر خدمات حقوقی.

[7]. انجیل متی.

[8]. پطروس غالی، پطروس، (1381)، «حقوق بین‌الملل در تکاپوی ارزش‌های خود، صلح، توسعه، دموکراسی»، ترجمه دکتر ابراهیم بیگ‌زاده، مجله تحقیقات حقوقی، تهران، شماره 36ـ35.

[9]. چنگ، گریس، (1384)، تقویت حقوق بشر با مسئولیت‌های بشر، در: مجموعه مقالات دومین همایش بین‌المللی حقوق بشر، مرکز مطالعات حقوق بشر دانشگاه مفید، چاپ اول.

[10]. حسینی سیستانی، سیدعلی، (1392)،  رساله عملیه، قلم آذین رضا، چاپ دوم.

[11]. حیدری، حاجی حامد، متقی‌زاده، علی، (زمستان 1391)، «بازسازی الگوی بازاندیشی گیدنز بر مبنای مواضع اخیرتر او راجع به سنت»، مجله مطالعات و تحقیقات اجتماعی، دوره 1، شماره 3.

[12]. ذاکریان، مهدی، (1381)، حقوق بشر در هزاره جدید، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ اول.

[13]. شریف الرضی، محمد بن حسین، (1414 ق.)،  نهج البلاغة، ‏مصحح: صالح، صبحی، ‏ قم: هجرت.

[14]. طوسی، محمدبن‌الحسن، (1407 ق.)،‏ تهذیب الأحکام (تحقیق خرسان)، محقق / مصحح: خرسان، حسن الموسوی: تهران، دار الکتب الإسلامیه.

[15]. کلینی، محمد بن یعقوب، (1364)، الروضه من الکافی، مترجم: هاشم رسولی، تهران، علمیه اسلامیه، ج1.

[16]. وکیل، امیرساعد، پوریا عسگری، (1383)، نسل سوم حقوق بشر ـ حقوق همبستگی، تهران، انتشارات مجد.

[17]. Andersen, Erik André and Birgit Lindsnæs (2007), Public goods, Concept, definition, and method, in Towards New Global Strategies: Public Goods and Human Rights, Edited by Erik André Andersen Birgit Lindsnaes, The Netherlands, Martinus Nijhoff Publishers

[18]. Cassese, Antonio, (1998), Self-Determination of Peoples: A Legal Appraisal, Cambridge University Press, Cambridge.

[19]. Dinstein, Yoram, (1976), “Collective human rights of peoples and minorities”, International and Comparative Law Quarterly, Vol. 25, 1976.

[20]. Donnelly, Jack (1990), Human Rights, Individuals Rights and Collective Rights, In: Human Rights in a Pluralist World: Individuals and Collectivities, The Editors: Jan Berting and others, Netherlands Commission for UNESCO, Meckler, Westport /London.

 [21]. Galenkamp, Marlies (1995), Collective Rights, Reports Commissioned by Advisory Committee on Human Rights and Foreign Policy of Netherlands, SIM Special 16,Utrecht.

[22]. Jones, Peter (2008), Group Rights, Stanford Encyclopedia of Philosophy, available in: https://plato.stanford.edu/entries/rights-group/

[23]. Makinson, David (1988), Rights of Peoples: Point of View of a Logician,   in: James Crawford (ed.), the Rights of Peoples, Clarendon Press, Oxford.

[24]. P. Spicker, Paul (2006), Liberty, Equality, Fraternity, UK, the Policy Press.

[25]. Rich, Roland. Y, (1982) “Right to Development as an Emerging Human Right”, Virginia Journal of International Law, 23.

[26]. SNS-89/CONF.602/7, (Final Report and Recommendations of an International Meeting of Experts on the Further Study of the Concept of the Rights of People for UNESCO, 22 February 1990).

 [27]. Vanderwal, Koo (1990), Collective Human Rights: a Western View, In: Human Rights in a Pluralist World: Individuals and Collectivities, The Editors: Jan Berting and others, Netherlands Commission for UNESCO, Meckler, Westport /London.

[28]. Waldron, Jeremy (1996), the Philosophy of Rights, in: An Encyclopedia of Philosophy, Edited by G. H. R. Parkinson, London, Routledge.

[29]. William, Felice (1996), Taking Suffering Seriously: The Importance of Collective Human Rights, State University of New York Press.