باز پژوهی در عیوب مجوز فسخ نکاح

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه الزهرا؛

چکیده

یکی از عوامل مؤثر در استنباط احکام شرعی نقش زمان و مکان است، از دستاوردهای عنصر زمان پاسخگوئی به مسائل مستحدثه فقهی است، یکی از ملاکهای حق فسخ نکاح در عیوب زوجین، ضرر و زیانی است که از لزوم عقد گریبان‌گیر طرف دیگر می‌شود. از سوی دیگر با توجه به پیشرفت شگرف دانش پزشکی در درمان بعضی از عیوب فسخ نکاح و همچنین پیدایش برخی از عیوب و بیماری‌های مُسرِی و خطرناک دیگر؛ با این پرسش‌ها مواجه می‌شویم: آیا با وجود ملاک ضرر در ابتلاء زوج به عیوب ـ غیرجنسی ـ مُسرِی و خطرناک برای زوجه حق فسخ نخواهد بود؟ آیا در صورت درمان برخی از عیوب جنسی و غیرجنسی و خارج شدن آن ازعنوان عیب؛ خیار فسخ ساقط نخواهد شد؟ آیا در صورت ابتلاء یکی از زوجین به بعضی از بیماری‌های مُسریِ و مُهلِک نوظهور برای طرف دیگر حق فسخ نخواهد بود؟ این مقاله درصدد یافتن پاسخ پرسش‌های پیشگفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Reappraisal of Defects Causing Permissibility for Termination of Matrimony

نویسنده [English]

  • Seyyed Moslem Hosseini Adyani
Assistant Professor, Faculty of Theology, Alzahra University
چکیده [English]

The role of time and place is one of the effective factors in interpretation of religious orders, and responsiveness to newly-raised legal issues is the achievements of time factor. One of the measures to terminate in a partner’s defects is the damage that entangles the other partner due to matrimony. According to wonderful development of medical science to treat some of defects, which terminate the matrimony and to remove the appearance of some defects and contagious and dangerous disease, we encounter with some questions. This article seeks to find the response to these questions. According to evidence of damages in husband with the asexual, deathly, epidemic and dangerous defects by the husband, can the wife terminate the matrimony? By treating some of the sexual and asexual defects, won’t the authority to terminate be disappeared? If one of the partners catches the newly-emerged, epidemic and dangerous diseases, can the other one terminate the matrimony? The aim of this article is to reply the above-mentioned questions.                                                                                                                      

کلیدواژه‌ها [English]

  • laceration of perineum
  • concealing defects
  • castration
  • Insanity
  • defects
  • terminating matrimony
  • qaran (a female genital defect)
[۱]. قرآن مجید.

[2]. آل کاشف الغطاء، محمدحسین (1361ق). تحریر المجله، نجف الاشرف، المکتبة المرتضویة.

[3]. ابن براج، عبد العزیز (1406ق).المهذب، تحقیق: سید عبد الرسول جهرمی، قم، انتشارات جامعه مدرسین.

[4]. ابن حمزه، محمد بن علی الطوسی (1408ق). الوسیلة الی نیل الفضیلة، تحقیق: محمد حسون، قم، مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی.

[5]. انصاری، محمدعلی (1424ق).الموسوعة الفقهیة المیسرة، قم، مجمع الفکرالاسلامی.

[6]. ابن قدامه، موفق الدین عبد الله بن احمد المقدسی (1425ق).المغنی، قاهره، دارالحدیث.

[7]. امام خمینی، سید روح الله (1427ق). تحریر الوسیله، نجف اشرف، مطبعة الاداب.

[8]. امامی، سید حسن (1357ش). حقوق مدنی، تهران، چاپ ششم، کتاب فروشی اسلامیه.

[9]. حبیب بن طاهر (1428ق). الفقه المالکی وادلته، بیروت، مؤسسة المعارف.

[10]. حرعاملی، محمد بن الحسن (1389ق). وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، چاپ سوم، تهران، اسلامیه.

[11]. خوئی، سیدابوالقاسم (1397ق). منهاج الصالحین، چاپ بیست و یکم، نجف اشرف، مطبعة النعمان.

[12]. دائرة المعارف فارسی (1380ش). مصاحب، غلامحسین، تهران، امیرکبیر.

[13]. دهخدا، علی اکبر (1325ش). لغت نامه، تهران.

[14]. شربینی، محمد بن خطیب (1429ق). مغنی المحتاج الی معرفة معانی الفاظ المنهاج، بیروت، دارالفکر.

[15]. شهید ثانی، زین الدین بن علی (1429ق). الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیه، چاپ ششم، قم، مجمع الفکر الاسلامی.

[16]. ـــــ (1416ق). مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام، قم، موسسه المعارف الاسلامیه.

[17]. شیخ صدوق، محمد بن علی بن الحسین القمی(1392ق). من لایحضره الفقیه، تهران، مکتبة الصدوق.

[18]. شیخ طوسی، محمد بن الحسن الطوسی (1390ق). تهذیب الاحکام، چاپ سوم، تهران، دارالکتب الاسلامیه.

[19]. ــــــــــــ ( 1387ق). المبسوط فی فقه الامامیه، چاپ دوم، تهران، مکتبة المرتضویة.

[20]. علامه حلی، حسن بن یوسف بن المطهر الاسدی (1427ق). قواعد الاحکام، قم، چاپ دوم، موسسه النشر الاسلامی.

[21]. ــــــــــــــ (1418ق). مختلف الشیعه فی احکام الشریعه، قم، جامعه مدرسین.

[22]. فاضل نراقی، مولی احمد (؟). عوائدالایام، قم، بصیرتی.

[23]. فاضل مقداد؛ مقداد بن عبدالله السیوری(1404ق). التنقیح الرائع لمختصر الشرائع، تحقیق: سید عبد اللطیف کوهکمری، قم، مکتبة آیة الله العظمی المرعشی.

[24].  قانون مدنی (1384ش).جمع آوری: علیرضا میرزائی، تهران، انتشارات بهنامی.

[25]. کاتوزیان، ناصر (1357ش). حقوق مدنی: خانواده، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.

[26]. کلینی، محمد بن یعقوب الرازی (1378ق). الفروع من الکافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه.

[27]. محقق حلی، نجم الدین جعفربن الحسن (1389ق). شرائع الاسلام، نجف اشرف، مطبعة الاداب.

[28]. محقق داماد، سید مصطفی (1380ش). بررسی فقهی حقوق خانواده، چاپ هشتم، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی.

[29]. محقق کرکی، علی بن الحسین الکرکی (1410ق). جامع المقاصد فی شرح القواعد، قم، موسسه آل البیت.

[30]. معین، محمد (1353ش). فرهنگ معین، چاپ دوم، تهران، موسسه انتشارات امیرکبیر.

[31]. مغنیه، شیخ محمد جواد (1402ق). الفقه علی المذاهب الخمسه، چاپ هفتم، بیروت.

[32]. مکارم شیرازی، آیة الله شیخ ناصر(1390ش). دائرةالمعارف فقه مقارن(1)، چاپ سوم، قم، انتشارات امام علی بن ابیطالب(ع).

[33]. ـــــــــــ ؛ (1432ق). انوار الفقاهه: کتاب النکاح، دارالنشر الامام علی بن ابیطالب (ع).

[34]. نجفی، شیخ محمدحسن (1981م). جواهرالکلام، چاپ هفتم، بیروت، دارإحیاء التراث العربی.

[35]. نووی، محی الدین بن شرف النووی (1421ق). المجموع شرح المهذب، تحقیق: محمود مطرجی، بیروت، دارالفکر.

[36]. وهبه زحیلی (1414ق). الفقه الاسلامی وادلته، چاپ چهارم، بیروت، دارالفکر.