مصرف سهم امام درزمان غیبت از منظر فقها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری فلسفۀ تربیت پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و سطح چهار حوزۀ علمیۀ قم

چکیده

هدف این مقاله بررسی اثرگذاری رویکرد حکومتی بر نگرش فقیهان معاصر شیعه در مورد مصرف حقوق امام است، با توجه به اینکه یکی از مسائل مهم در حوزۀ رفتار حکومتی و فقه، اقتصاد مصرف حقوق امام زمان در عصر غیبت بوده و در سدۀ اخیر، شیعه رویکرد حکومتی به فقه پیدا کرده است، این پرسش مطرح می‌شود که این تغییر رویکرد چه اثری بر مسئلۀ مصرف حقوق امام در زمان غیبت گذاشته است؟ برای پاسخ به این پرسش، تغییر رویکرد مزبور در دو مکتب فقهی معاصر نجف و قم با روش توصیفی و تبیینی بررسی شده است.
در پایان مقاله این نتیجه به‌دست آمد که هم در حوزۀ علمیۀ نجف و هم در حوزۀ علمیۀ قم، مکتب‌های فقهی به رویکرد حکومتی و کارکرد حکومتی گرایش پیدا کرده‌اند و بر اساس همین نگرش، حقوق امام را تأمین‌کنندۀ بخشی از هزینه‌های حکومت اسلامی دانسته‌اند. امام خمینی آغازگر رویکرد حکومتی به فقه بود و برخی از شاگردان ایشان از این رویکرد پیروی کردند و این گرایش در حوزۀ علمیۀ نجف نیز نضج پیدا کرد و شهید صدر به این نظر متمایل شدند و این رویکرد توسط شاگردان ایشان توسعه یافت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The impact of governmental approach on Consumption imam’s dues in time of absence in view of contemporary Shia’s Fiqh al-eqtesad

نویسنده [English]

  • sajjad yosefi
اPhD student of education and Four level in Howzeh of Qom;
چکیده [English]

This article reviews the impact of the governmental
approach on contemporary fogaha attitudes about
Consumption imam’s dues in time of absence, Given That
one of the major issues of Fiqh al-eqtesad is Consumption
imam’s dues in time of absence and In the last Century,
the Shia has fond gouvernemental approche to Fiqh, The
question arise that what impact has been this change in
approach to the issue of Consumption imam’s dues in time
of absence? To answer this question, change of the
approach in of the two schools of contemporary Shia’s
Fiqh (Najaf and Qom) has been studied by Descriptive and
explanatory described method.
The paper concluded that Najaf and Qom Schools of Fiqh
were tending to governmental approach and According to
this view beloved that imam’s dues provide part of the
Islamic state’s cost, Imam Khomeini initiated by the
governmental approach to Fiqh and some of his students
have followed this approach and then This tendency can
be found in the Najaf school And martyr Sadr were
inclined to consider this approach and developed by his
students.

کلیدواژه‌ها [English]

  • imam’s dues
  • Satisfaction theory
  • Complementary Theory
  • Najaf school and Qom school

[1]. انصاری، مرتضی (1415)، کتاب الخمس، قم، نشر باقری

[2].پناه اشتهاردی، علی (1417). مدارک العروه، تهران، دارالاسوه.

[3].تبریزی جواد (1427). المسائل المنتخبه، قم، دارالصدیقه.

[4].حائری، مرتضی (1418). کتاب الخمس، قم، جامعه مدرسین.

[5].حر عاملی، محمد ابن حسن (1365). وسائل‌الشیعه، قم، دارالکتب الاسلامیه.

[6].حکیم، سید محسن(1416). مستمسک العروه الوثقی، قم، دارالتفسیر.

[7].خمینی، روح الله (1410). کتاب البیع، قم، اسماعیلیان.

[8].---------- (1423). ولایت فقیه، تهران، نشر آثار امام.

[9].خوانساری، سید احمد (1405). جامع المدارک، قم، اسماعیلیان.

[10].خویی، ابوالقاسم (1418). موسوعه الامام الخوئی، قم، مؤسسۀ نشر آثار امام خوئی.

[11].روحانی، سید محمد (1422).  المرتقی الی الفقه الارقی کب الخمس، قم، مولود الکعبه.

[12].روحانی، سید محمد صادق، فقه الصادق (؟). بی جا.

[13].سبحانی، جعفر (1420). الخمس فی الشریعه الاسلامیه الغراء، قم، مؤسسۀ امام صادق.

[14].سیستانی، سید علی (1422).المسائل المنتخبه، قم، دفتر آیت‌الله سیستانی.

[15].صدر، محمد باقر (1420). ماوراء الفقه، بیروت، دارالاضواء.

[16].فاضل لنکرانی، محمد (1423). تفصیل الشریعه فی شرح تحریرالوسیله، الخمس و الانفال، قم، مرکز فقهی ائمۀ اطهار.

[17].داماد یزدی، سید محمد ( 1418). الخمس، تقریر عبدالله جوادی، قم، اسراء.

[18].منتظری حسینعلی (1412). کتاب الخمس و الانفال، قم.

[19].نراقی (1415). احمد‌ابن محمد مهدی، مستند‌الشیعه، قم، آل البیت.

[20].نجفی، محمد حسن،جواهر الکلام(؟). بیروت، داراحیاء التراث.

[21].هاشمی، محمود (1425). کتاب‌الخمس، قم، دایرةالمعارف فقه اسلامی.

[22].همدانی، آغا رضا ابن محمد (1416). مصباح‌الفقیه، قم، نشر اسلامی.