تحلیل مبانی تعدیل قضایی در حقوق ایران و فقه امامیه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه الهیات دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه رازی کرمانشاه

چکیده

تعدیل قضایی عبارتست از این‌که قاضی به استناد حکم کلی در قانون یا با استنباط از قواعد فقهی یا فتاوای معتبر فقها درصورتی‌که تعهدات بین دو طرف عقد در اثر حوادث غیرقابل پیش‌بینی نابرابر شده، بتواند مفاد قرارداد منعقده بین متعاملین را مورد بازبینی قرار دهد. برای توجیه تعدیل قضایی نظریاتی مطرح گردیده که مهم‌ترین آن‌ها عبارتست از: نظریّه شرط ضمنی، غبن حادث، قاعده نفی عسروحرج و قاعده میسور.
از بررسی نظریّات مطروحه می‌توان نتیجه گرفت که قاعده نفی عسروحرج و قاعده میسور توان بهتری برای توجیه تعدیل و تغییر مفاد قرارداد دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Essentials of Judicial Reconsideration in the Iranian Law and Shiite Jurisprudence

نویسنده [English]

  • Khadijeh Moradi
چکیده [English]

Judicial reconsideration refers to the process that should obligations of parties of a contract become unequal due to some unexpected accident, the judge would reconsider articles of the contract on the basis of a general judgment in the Law, a juristic rule, or verdicts of jurists. There are some opinions as to justification of judicial reconsideration some of which being that of implicit conditioning, occurred lesion, the juristic rule of “negation of harm and difficulty,” and that of “what is possible.” Investigation of such opinions results in this idea that juristic rules of “negation of harm and difficulty” and “what is possible” are more capable of such justification

کلیدواژه‌ها [English]

  • reconsideration
  • judicial reconsideration
  • occurred lesion
  • the juristic rule of “negation of harm and difficulty
  • ” the juristic rule of “what is possible.”