استصحاب در زمان و امور وابسته به آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی دانشگاه شیراز

چکیده

این مقاله با روش تحلیل اصولی به اندیشه ورزی‌های اصولیان امامیه در باب این سوال می‌پردازد که آیا استصحاب می‌تواند در سه قلمرو: زمان، امور زمانی و مقیدات به زمان جریان یابد؟ در مورد استصحاب در خود زمان، پس از بررسی نظریات، اشکالِ عدم شک در بقا و نیز عدم وحدت متیقن و مشکوک در این استصحاب پاسخ داده می‌شود و در نهایت ثابت می‌شود که استصحاب مورد بحث به دلیل وجود پیوستگی عرفی میان متیقن و مشکوک واجد شرایط صحت است. به همین ترتیب، استصحاب در امور زمانی نیز خواه به صورت استصحاب اصل وجود یعنی به صورت مفاد کان تامه و چه به صورت مفاد کان ناقصه صحیح است و ایراد مثبت بودن این اصل نیز موجه نیست. در تکالیف یا تعهدات مقید به زمان نیز اگر زمان قید وجوب نباشد می‌توان استصحاب کرد اما اگر زمان قید واجب باشد با بررسی حالات گوناگون این نتیجه حاصل می‌شود که به دلیل مثبت بودن، استصحاب روا نیست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Continuity of the Previous State (Istishab) as to Time and Its Related Affairs

نویسنده [English]

  • Mohammad Ali Khorsandian
چکیده [English]

Using analytical method of Usul al-Fiqh, the present essay deals with opinions of Shiite Usulis on this question whether continuity of the previous state can be used with regard to time, temporal affairs, and affairs conditioned upon time. As for the first, we investigate opinions of Usulis in this connection first, answer the problem of lack of doubt as to subsistence and that of lack of unity between what is certain and what is doubtful secondly, and prove that the said continuity of the previous state is correct because of existence of customary unity between what is certain and what is doubtful. In the same way, continuity of the previous state as to temporal affairs can be exercised whether in the form of continuity of the previous state of the very existence or in the form of that of incomplete existence, and the doubt cast that this continuity of the previous state proves intellectual effects and hence is not acceptable is unjustifiable. As for duties or obligations conditioned upon time, if the time is not a condition of compulsion, continuity of the previous state can be exercised, but if it is a condition of the mandatory act it cannot be exercised as it proves intellectual effects of what is treated as being subsistent.

کلیدواژه‌ها [English]

  • continuity of the previous state as to time
  • pillars of the principle of continuity of the previous state
  • the principle proving intellectual effects
  • notes on the principle of continuity of the previous state