راهکارهای جبران خسارت ناشی از اقدامات قانونی مقامات صالح

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد حقوق خصوصی دانشگاه قم

چکیده

گاهی در اجرای دستور قانونی مقام مافوق، با وجود رعایت مقرّرات و احتیاط از طرف مقام صالح قانونی و مأمور، به دیگری زیان وارد می‌شود. اطلاق عنوان ویژه به ضرر زیان‌دیده، به این دلیل است که ضرر، ناشی از اجرای دستور مقام صالح قانونی است و زیان‌دیده در حصول آن، مرتکب تقصیر نشده است. از این گذشته، ضرر مذکور، مختصّ مسؤولیت مدنی مقام صالح قانونی و مأمور است و در سایر مسؤولیت‌ها، برای مثال، مسؤولیت پزشک و تولیدکنندۀ کالا و مانند این‌ها وجود ندارد. در مسؤولیت پزشک و تولید کنندۀ کالا، ضرر ناشی از تقصیر پزشک و تولید کنندۀ کالا است؛ در حالی که در مسؤولیت مقام صالح قانونی و مأمور، ضرر به سبب تقصیر آن‌ها یا زیان دیده نیست. بنابراین، مسألۀ اصلی در چگونگی رویکرد دولت در برابر زیان وارده به افراد در اثر اجرای دستور مقام مافوق، که مقام صالح قانونی و مأمور و زیان‌دیده، مرتکب هیچ تقصیری نگردیده‌اند می‌باشد. از مطالعۀ قواعد سنّتی مسؤولیت مدنی، نظریۀ عامی در جبران زیان ناروا به دست نمی‌آید و برای جبران این خلأ، راهکار تأسیس «صندوق تضمینی مربوط به جبران خسارت زیان‌دیدگان اقدامات تروریستی، جرائم و حوادثی که عامل آن مشخّص نیست یا به هر دلیلی امکان گرفتن دیه از زیان زننده ممکن نیست»، پیشنهاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Ways of Indemnification of Losses Caused by Legal Actions of Authorities

نویسندگان [English]

  • Hasan Badini 1
  • Ahad Shahi Damanjani 2
1 Associate Professor, Faculty of Law and Political Sciences, University of Tehran
2 M. A. in Private Law (Faculty of Law, University of Qum).
چکیده [English]

Despite observation of regulations and precaution
byauthorities and agents, sometimes other people incur a
loss because of execution of legal order of senior
authorities. This problem is separately discussed because
that loss is caused by the order of senior authorities and
the harmed person has no role in its occurrence. Also, that
loss is peculiar to civil responsibility of the one in
authority and is absent in other responsibilities such as
those of doctors, producers of goods, and the like. In the
latter, loss is caused by doctor’s and producer’s fault while
loss in the former is caused neither by authorities’ nor the
harmed person’s fault. The major problem, then, is how
the government is supposed to approach this problem.
Study of traditional rules of civil responsibility gives no
general theory concerning indemnification of undo losses;
hence, to bridge that gap, establishment of “Guaranteed
fund of indemnification of losses of those who are harmed
by terrorist activities, and crimes and accidents whose
agent is unknown or taking compensation from the agent
is impossible anyway” is proposed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Civil Responsibility
  • authorities
  • agent
  • the harmed person
  • undo loss
  • Bayt al-Mal
  • Guaranteed Fund