بررسی حقّ فسخ ناشی از تخلّف قراردادی در تعهّدات مدّت‌دار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز

چکیده

رعایت اصل لزوم قراردادی، رعایت حقوق متعهّد و رعایت حقوق متعهّدله و توجّه به قصد واقعی او از شرط مدّت در قرارداد از جمله مواردی است که باید در تعهّدات مدّت‌دار مورد ملاحظه قرار گیرد.
هر چند که وفای به مدلول قرارداد یکی از آرمان‌های مکاتب حقوقی بوده و آیۀ شریفۀ «أوفوا بالعقود» نیز بر آن تأکید دارد، ولی در بعضی موارد، از جمله تخلّف یکی از طرفین از اجرای تعهّد و وفای به عقد، قائل‌شدن حقّ فسخ برای طرف دیگر، ابزار مهمّی برای تحققّ عدالت است.
با توجّه به مطالب فوق، اوّلاً؛ اگر قبل از اتمام مدّت معیّنه به صورت یقینی روشن شود که متعهّد در مدّت باقیمانده نمی‌تواند به تعهّد خود جامه‌ی عمل بپوشاند و به عبارت دیگر، صبرکردن برای مدّت باقیمانده، عملی لغو و عبث باشد؛ و ثانیاً؛ از این صبرکردن برای متعهّدله ضرر تولید می‌شود، در این صورت، به استناد قواعد مسلّم همچون لاضرر و نفی عسر و حرج و سیرۀ عقلا، می‌توان برای متعهّدله حقّ فسخ قائل شد؛ هرچند که مدّت معیّنه تمام نشده باشد و برخلاف رویه‌ی قضائی محاکم ایران باشد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Survey of the Right to Abrogation Caused by Breach of Contract in Time Obligations

نویسنده [English]

  • Reza Ranjbar
Assistant Professor, Faculty of Law and Political Sciences, Islamic Azad University of Tabriz
چکیده [English]

Observation of principle of irrevocability of contracts, that
of rights of obligor and obligee, and consideration of the
latter’s real intention in mentioning the time in the
contract are among points to be taken into consideration in
time obligations. Although fulfillment of contracts is
among causes of legal schools and the Quranic verse
“Fulfill the contracts” (5:1) emphasizes that, in some
cases, such as one part’s breach of contract and obligation,
to grant the other part the right to the abrogation is an
important means of actualization of justice. Considering
that, should it certainly become clear that the obligor
cannot fulfill his obligation in the remaining time and, in
other words, should waiting for the remaining time be in
vain first, and should such waiting cause harm to the
obligee secondly, one could believe in the right to
abrogation for the obligee on the basis of such undeniable
principles as “there is no harm in Islam,” negation of
hardship, and the conduct of the wise – although the
remaining time not being expired and that being against
Iranian courts jurisprudence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • obligee
  • obligor
  • Contract
  • time contract