بازخوانی و نقد ادلّۀ اختصاص خیار مجلس به بیع

نویسنده

استادیار دانشگاه سمنان

چکیده

در فقه امامیه و به تبع آن قانون مدنی، اختصاص خیار مجلس به بیع، از مسلّمات شمرده میشود تا جایی که بعضی آن را از ضروریات فقه امامیه میدانند و برخی بر آن ادعای اجماع کردهاند؛ اگر چه کسانی چون مالک و ابوحنیفه اساساً ثبوت آن را به شکل مشهور، انکار کرده و از برخی چون شافعی، قول به تفصیل دیگری هم نقل شده است.
از آن جا که معاملات، اموری توقیفی و تعبدی نیستند و واگذار به عرف عقلا بوده و نوعاً ملاک احکام آن توسط عقلاء قابل فهم است، در این مجال ضمن بیان اقوال موجود در خصوص خیار مجلس و مرور ادله و مستندات آنها، به نقد هر یک پرداخته و نظریة تعمیم خیار مجلس به تمامی عقود لازم (به جز نکاح) را، به همراه شواهد و مؤیدات آن، تبیین نموده و با الغاء خصوصیت از عقد بیع، آن را شامل همة عقود لازمی که ملاک جعل خیار مجلس در آن وجود دارد می دانیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Rereading and Criticism of Proofs Restricting Option of Meeting Place to the Sale Contract

نویسنده [English]

  • mahdi movahhedi moheb
چکیده [English]

Restriction of option of meeting place to the sale contract is treated as incontrovertible in both Shiite jurisprudence and Iranian civil code in such a way that it is considered among necessities of Shiite jurisprudence by some and a matter of consensus by others. However, Malik and Abu Hanifa radically denied the prevailing opinion and Shafi‘i had his own idea in this connection.
Since transactions are not dependent upon divine instruction but rather are handed over to the custom of the wise on the one hand and the wise can generally discover criteria of their religious precepts on the other, the present essay explains various opinions of jurists on the option of meeting place reviewing and criticizing their proofs and arguments first, expounds the theory of generalization of option of meeting place along with its evidence and supporters secondly, and, annulling the peculiarity to sale contract, concludes that option of meeting place includes all irrevocable contracts (except marriage) in which the criterion of option of meeting place exists

کلیدواژه‌ها [English]

  • annulment of peculiarity
  • examination of the criterion
  • irrevocable contracts
  • option of meeting place
  • the custom of the wise