تحلیل فقهی احکام کنز

نویسنده

استادیار دانشگاه تهران

چکیده

در نظام اقتصادی اسلام، به منظور اجرای عدالت و جلوگیری از پیدایش اختلاف شدید طبقاتی از گنج‌اندوزی و انباشت ثروت نهی شده و به موجب صریح قرآن کریم، مرتکب آن به عذابی سخت نوید داده شده است. از نگاه بسیاری از فقها و مفسران، اکتناز حرام تنها با انباشت ثروت و خودداری گردآورنده، از پرداخت زکات محقق می شود؛ ولی از منظر برخی دیگر، شمول نهی در آیه ی مزبور،از این فراتر است و شامل گنج‌اندوزی که زکات خود را ادا کرده و از دیگر وظایف مالی خود نسبت به جامعه خودداری نموده نیز می گردد. در این نوشتار، ضمن بررسی نظریه های مختلف، به تحقیق در این مسأله پرداخته شده که علیرغم دیدگاه اکثریت، اکتناز حرام، به موارد گردآوری ثروت با خودداری از پرداخت زکات منحصر نمی شود؛ بلکه این عنوان، شامل منع از اداء دیگر حقوق مالی و رفع خلأهای اقتصادی جامعه نیز می گردد. همچنین، حکم کنز از جهت شمول قانون زکات و خمس از نظر فقه امامیه و مذاهب اربعه به طور خلاصه مورد بررسی قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Islamic Jurisprudential analysis of Iktinaz

نویسنده [English]

  • Seyed Mohammad Mahmoudi Golpayegani
چکیده [English]

The Islamic economic system, in order to implement justice and prevent the emergence of wide gaps among social classes, prohibits wealth accumulation (Iktinaz), and the Holy Qur'an explicitly promises punishment for it. Many Fughaha and commentators of the Holy Qur'an maintain that the forbidden Iktinaz only is established by accumulating wealth and avoidance of paying its Zakat. However, there are others who believe that the prohibition set in this verse goes beyond that and includes those who pay Zakat but refuse to perform other financial obligations towards the society. In this paper, after explaining the relevant theories, it is argued that in spite of the majority viewpoint, the forbidden wealth accumulation is not limited to refusing payment of Zakat but this prohibition also includes neglecting other financial obligations and failure to heal the economic shortcomings of the society. This paper, briefly, studies the legal status of wealth accumulation in Shiite jurisprudence and Sunni schools

کلیدواژه‌ها [English]

  • Abuzar Ghifari
  • Charity
  • Iktinaz
  • Interpreters
  • way of God