بازپژوهی ماهیت اقاله در فقه و حقوق وضعی ایران

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه تهران

2 کارشناسی ارشد دانشگاه تهران

چکیده

اقاله یک عمل حقوقی است که با تراضی متعاقدین صورت می‌پذیرد و موجب انحلال عقد می‌شود. فقیهان امامیه، حنبلیه و شافعیه مطلقاً اقاله را فسخ می‌دانند. فقیهان حنفی اقاله را نسبت به متعاملین، فسخ، اما نسبت به اشخاص ثالث، بیع جدید تلقی می‌کنند. از دید فقیهان مالکیه، اقاله بیع جدید است؛ اما قانون مدنی اقاله را تفاسخ می‌داند. به نظر می‌رسد به دلیل دارا بودن تراضی که رکن و جوهره‌ اساسی عقد می‌باشد، اقاله، یک عقد و قرارداد نامعین است. برخلاف نظر فقیهان مالکیه و حنفیه، از دیدگاه فقیهان امامیه، شافعیه و حنبلیه، اقاله، حق شفعه ایجاد نمی‌کند. از نظر برخی فقیهان، بر مبنای عقد جدید بودن اقاله، منعی در شرط افزایش یا کاهش ثمن در اقاله وجود ندارد. بر مبنای بیع بودن اقاله، عقد سلم قابل اقاله نیست. برمبنای بیع جدید بودن اقاله، تلف عوضین یا یکی از آن دو، مانع اقاله است. فقیهان مالکیه و حنفیه اقال? اقاله و جعل خیار در آن را صحیح می‌دانند؛ حال آنکه فقیهان امامیه، شافعیه و حنبلیه عکس این مطلب را معتقدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Research on the nature of the cancelling of the contract in jurisprudence and legislated law of Iran

نویسندگان [English]

  • Ali Mazhar Mazhar Gharamaleki 1
  • Hojjatollah Ghasemi Ghasemi 2
چکیده [English]

Iqala (cancelling of the contract) is a legal act that is formed by sides' satisfactory contract and makes it breakup. Imami, Hanbali and Shafei Jurists revocate the Iqala. Hanafi Jurists account Iqala revocation into sides of contract, but a new transaction into outsiders. From the Maleki jurists viewpoint, Iqala is a new transaction, but civil code accounts the Iqala Tafasokh (breaking up by sides of contract). It seems that by reason of satisfaction, which is principal element and nature of the contract, Iqala is an indeterminate contract. Unlike the views of maleki and hanafi jurists, Imami, Hanbali and Shafei Jurists believe that Iqala doesn’t make shofaa. According to some jurists, on the base of being a new contract of the Iqala, it is possible to increase or decrease of the saman (recompense of the transaction). On the base of being a transaction of Iqala, it is not possible to breakup (Iqala). On the base of being a new contract of Iqala, perishing of the Avazein (price and its subject) or one of them, suppresses to breakup (Iqala) the contract. Maleki and Hanafi jurists allow the Iqala and making an option in that; but Imami, shafei and Hanbali jurists believe otherwise.

کلیدواژه‌ها [English]

  • affects.
  • Contract
  • Iqala
  • nature
  • revocation