پدیدارشناسی بیمار در فقه اسلامی و معناشناسی سکوت قانون در حجر بیمار

نویسندگان

دانشکده الهیات دانشگاه تهران

چکیده

در این جستار از یک‌سو اصطلاح بیمار با رویکرد بیماری‌های مستحدثه و نوظهوری که سرانجام اغلب آنها مرگ است، مورد نقد و بررسی واژه‌شناسانه قرار گرفته و با ملاحظ? سه شاخص بازدارندگی از فعالیت روزمره، خطرناک و کشنده‌بودن و نیز منجر به مرگ‌شدن بازتعریف شده است. ازدیگرسو تصور ملازم? سکوت قانون‌گذار با ابهام و اجمال مورد نقد قرارگرفته و ثابت شده است که سکوت در تقابل نفی و اثبات، در حقیقت به معنای تصریح به نظری? نفی و تأیید آن است. برهمین‌اساس فرضی? معنادار بودن سکوت مقنّن در خصوص حجر بیمار مشرف به موت تقویت و از رهگذر آن مخالفت قانونگذار با نظریه مشهور و پذیرفتن نظر فقیهان متقدم مبنی بر نفوذ کلی? تصرفات مالی بیمار مشرف به موت از اصل ثابت شده است. علاوه بر این تصور وجود تناقض در مواد قانون مدنی در باب حجر بیمار به ویژه در ماده‌های 944 و 945 از طریق بازشناسی معنای عام بیمار و اخص آن باطل دانسته‌شده‌است، چه آنکه واژ? مرض در ماده‌های یادشده عام است و هر نوع بیماری را شامل می‌شود؛ حال آن که اصطلاح بیمار در باب حجر خاص است و صرفاً مریضی را شامل می‌شود که مشرف ‌به موت و ملاک‌های سه‌گانه در او جمع شده باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Phenomenology of ill in Islamic jurisprudence: semantics of the law's silence in interdiction of ill

نویسندگان [English]

  • ahmad bagheri
  • Shakiba Amirkhan
چکیده [English]

In this paper, in one hand, the term of "ill" has been critically studied with a viewpoint of new illnesses, the end of which is death; and it has been restated considering the three criterions including avoiding the daily activity, being dangerous and fatal. And in the other hand, the conception of the necessity of law's silence has been criticized briefly and vaguely. It has been proved that being silent toward denial and approval, is actually approving denial. Accordingly, the theorem of meaningfulness of the legislator's silence toward the interdiction of the ill is strengthened, and the legislator's opposition toward the well-known theorem and accepting the former jurisprudents' idea which states that the final illness has the right to take position of his property completely, is proved. In addition, the conception of paradoxes in the articles of civil law about the interdiction of the final ill, especially in the articles of 944 and 945 is nullified by ill's general and special terminology. In these articles, the term illness comprises all types of illness. But in the interdiction of final illness, it is special and comprises only an ill that is leading to death and has the three criterions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • accomplished dispositions
  • Heirs
  • illness
  • Interdiction
  • suspended dispositions.