طبق دیدگاه مشهور اصولیان شیعه، «مخالفت با عامّه» بهعنوان یکی از معیارهای مهم و اثرگذار در فرآیند علاج تعارض و ترجیح میان روایات متعارضه محسوب میشود؛ بدین معنا که هرگاه دو خبر متعارض، از حیث سند و دلالت همسنگ باشند و امکان جمع عرفی میان آنها وجود نداشته باشد، آن یکی که ناسازگار و ناهمسو با رأی و فتوای مذاهب اهل سنّت است، بر دیگری رجحان مییابد و بدین ترتیب «مخالفت با عامّه» به مثابه مزیتی ترجیحی شناخته میگردد. در این راستا شناخت دقیق ماهیت واقعی این مرجِّح و همچنین تبیین ضوابط، شروط و حدود بهرهگیری از آن، مسئلهای اساسی در این جستار به شمار میآید. در پژوهش حاضر، با اتخاذ روش توصیفی-تحلیلی، پس از توضیح مفهومی «عامه» و «مخالفت با عامّه»، و نیز مقایسه و بازشناسی دقیق دو عنوان «مرجّح» و «ممیّز»، به بررسی شروط تحقّق «مخالفت با عامه» در جایگاه مرجِّح اخبار متعارض پرداخته شده است. تحلیل و واکاوی این شروط که با تتبّع گسترده در منابع مختلف فقهی و اصولی گردآوری شدهاند، نشان میدهد که وجود بسیاری از آنها در عرصههای کاربست «مخالفت با عامّه» محرز نیست و در نتیجه تردیدهای جدّی در بهکارگیری حداکثری این مرجِّح توسط فقها بروز کرده و این امر به لزوم بازخوانی تراث فقهیِ شیعه در این زمینه یادآور میشود.
علیزاده نوری, عطیه, و فخلعی, محمدتقی. (1405). بررسی شروط کاربست مخالفت با عامّه در ترجیح. (e109007). فقه و مبانی حقوق اسلامی, 59(1), e109007 https://doi.org/10.22059/jjfil.2026.403456.669905
MLA
علیزاده نوری, عطیه, و فخلعی, محمدتقی. "بررسی شروط کاربست مخالفت با عامّه در ترجیح" .e109007 , فقه و مبانی حقوق اسلامی, 59, 1, 1405, e109007. doi: 10.22059/jjfil.2026.403456.669905
HARVARD
علیزاده نوری عطیه, فخلعی محمدتقی. (1405). 'بررسی شروط کاربست مخالفت با عامّه در ترجیح', فقه و مبانی حقوق اسلامی, 59(1), e109007. doi: 10.22059/jjfil.2026.403456.669905
CHICAGO
عطیه علیزاده نوری و محمدتقی فخلعی, "بررسی شروط کاربست مخالفت با عامّه در ترجیح," فقه و مبانی حقوق اسلامی, 59 1 (1405): e109007, doi: 10.22059/jjfil.2026.403456.669905
VANCOUVER
علیزاده نوری عطیه, فخلعی محمدتقی. بررسی شروط کاربست مخالفت با عامّه در ترجیح. فقه و مبانی حقوق اسلامی. 1405;59(1):e109007. doi: 10.22059/jjfil.2026.403456.669905