Re-examining the Role and Object of the Condition Khufyah in the Crime of Theft in Islamic Jurisprudence and Iranian Law A Critical Analysis of the Islamic Penal Code

Document Type : Research Paper

Authors

1 Assistant Professor, Department of Islamic Jurisprudence and Law, Faculty of Theology and Islamic Studies, Shiraz University, Shiraz, Iran.

2 Associate Professor, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Tehran, Tehran, Iran.

3 Department of Islamic Jurisprudence and Law, Faculty of Theology and Islamic Studies, Shiraz University, Shiraz, Iran

10.22059/jjfil.2025.387303.669776

Abstract

Among the conditions discussed in jurisprudential and legal sources regarding the nature of theft or its punishment is the requirement of secrecy, known as khufyah. The role assigned to khufyah in these sources varies: in some, it is considered a requisite for the very occurrence of theft, that is, without it, theft does not take place at all, while in others, it pertains only to a specific form of theft, namely the one punishable by ḥadd. Accordingly, the primary question is whether khufyah is a condition for the occurrence of theft in general, or only for the theft subject to ḥadd punishment. Furthermore, for the material element of theft subject to ḥadd to be realized, in addition to the act of taking, that is, the unlawful appropriation, it must also involve the violation of a secure enclosure. Thus another question arises: ‘To which element does the condition khufyah relate? Must the condition of secrecy apply to both components of the material element of theft (the act of taking and the violation of security), or only to one of them, and if so, which one?’ This study investigates both the role and the object of the qualifying khufyah. The data for this research have been collected through a library-based method, using lexicographical sources, both Shīʿī and Sunnī jurisprudential and narrative texts, as well as opinions of legal scholars, examined through a descriptive-analytical approach. The findings indicate, first, that khufyah is a constitutive condition for the commission of the crime of theft; without it, theft cannot be said to have occurred. Second, the object of this condition is solely the act of taking rather than the violation of the secure enclosure. These conclusions, therefore, stand in contrast to both the approach and the explicit text of the current Islamic Penal Code of Iran.

Keywords

References

آقائی‌نیا، حسین، و رستمی، هادی (1401). جرائم علیه اموال و مالکیت. تهران: میزان.
ابن ادریس، محمد (1387). موسوعة ابن ادریس الحلی. قم: دلیل ما.
ابن براج، عبدالعزیز (1406ق). المهذب. قم: جامعة المدرسین.
ابن حمزه، محمد (1408ق). الوسیلة إلی نیل الفضیلة. قم: مکتبة آیة‌ا … العظمی المرعشی النجفی.
ابن زهره، حمزة (1417ق). غنیة النزوع إلی علمی الأصول و الفروع. قم: مؤسسه الإمام الصادق علیه السلام.
ابن عابدین، محمدامین (186ق). رد المحتار على الدر المختار فی شرح تنویر الأبصار. مصر: شرکة مکتبة ومطبعة مصطفى البابی الحلبی وأولاده.
ابن فارس، ابوالحسین (1404ق). معجم مقائیس اللغة. قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه‌ی علمیه‌ی قم.
ابن منظور، ابوالفضل (1414 ق). لسان العرب. بیروت:‌دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع-دار صادر.
ابن نجیم، زین الدین (بی‌تا). البحر الرائق شرح کنز الدقائق و منحة الخالق و تکملة الطوری. بی‌جا: دارالکتاب الإسلامی.
ابن همام، محمد (1389ق). شرح فتح القدیر على الهدایة. مصر: شرکة مکتبة و مطبعة مصفى البابی الحلبی وأولاده.
ابوجیب، سعدی (1408 ق). القاموس الفقهی لغة و اصطلاحا. دمشق: دارالفکر.
ابومالک، کمال الدین (2003م). صحیح فقه السنة وأدلته وتوضیح مذاهب الأئمة. قاهره: المکتبة التوفیقیة.
اردبیلى، احمد (بی‌تا). مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان. قم: انتشارات اسلامى.
اصفهانی، محمد (1416ق). کشف اللثام و الإبهام عن قواعد الأحکام. قم: انتشارات اسلامی.
اعرجی، عبدالمطلب (1416ق). کنز الفوائد فی حل مشکلات القواعد. قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
امام خمینی، سیدروح‌ا … (1392). تحریرالوسیلة. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
انصاری، محمد (1381). معالم الدین فی فقه آل یاسین. قم: مؤسسة الإمام الصادق علیه السلام.
بعدانی، محمد (1440ق). فتح العلام فی دراسة أحادیث بلوغ المرام. صنعاء:‌دار العاصمة.
تبریزی، ابوطالب (1421ق). التعلیقة الإستدلالیة علی تحریرالوسیلة. تهران: مؤسسه‌ی تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
تبریزی، جواد (1376). أسس الحدود و التعزیرات. قم: بی‌نا.
ترحینی عاملی، سیدمحمدحسین (1427ق). الزبدة الفقهیة فی شرح الروضة البهیة. قم: دارالفقه.
حبیب‌زاده، محمدجعفر (1385). سرقت در حقوق کیفری ایران (و مطالعه تطبیقی). تهران: دادگستر.
حر عاملی، محمد (1409ق). تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة. قم: آل‌البیت.
حلبی، ابوالصلاح (بی‌تا). الکافی فی الفقه. اصفهان: مکتبة الإمام امیرالمؤمنین علی علیه السلام العامة.
حماد، نزیه (1429ق). معجم المصطلحات المالیة و الإقتصادیة فی لغة الفقهاء. دمشق: دارالقلم.
خوئی، سید ابوالقاسم (1418ق). موسوعة الإمام الخوئی. قم: مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی.
داماد أفندی، عبدالرحمن (1328ق). مجمع الأنهر فی شرح ملتقى الأبحر. ترکیه: دارالطباعة العامرة.
راغب، حسین (1412ق). مفردات ألفاظ القرآن. لبنان ـ سوریة: دارالعلم ـ الدارالشامیة.
راوندی، قطب‌الدین (1405ق). فقه القرآن. قم: کتابخانه‌ی آیت‌ا … مرعشی نجفی.
الزحیلی، وهبة (1431ق). الوجیز فی الفقه الإسلامی. دمشق: دارالفکر.
ــــــــــ(بی‌تا). الفقه الإسلامی وأدلته. دمشق: دارالفکر.
زهیری، ابوالاشبال (بی‌تا). شرح صحیح مسلم. نرم‌افزار المکتبة الشاملة.
الزیعلی، عثمان (1314ق). تبیین الحقائق شرح کنز الدقائق وحاشیة الشلبی. قاهره: المطبعة الکبری الأمیریة.
سالاری، مهدی (1398). حقوق کیفری اختصاصی، سرقت تعزیری و رایانه‌ای. تهران: میزان.
سراج‌الدین، عمر (1422ق). النهر الفائق شرح کنز الدقائق. بیروت: دارالکتب العلمیة.
سرخسی، محمد (بی‌تا). المبسوط. مصر: السعادة.
سلار دیلمی، حمزة (1404ق). المراسم فی الفقه الإمامی. قم: منشورات الحرمین.
شهرکانی، ابراهیم (1430ق). معجم المصطلحات الفقهیة. قم: ذوی‌القربی.
شهید اول، محمد ابن مکی (1430ق). موسوعة الشهید الأول. قم: مکتب الاعلام الاسلامی فی الحوزة العلمیة.
شهید ثانی، زین‌الدین (1410ق). الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة. قم: مکتبة الداوری.
شهید ثانی، زین‌الدین (1413ق). مسالک الأفهام الی تنقیح شرائع الإسلام. قم: مؤسسة المعارف الإسلامیة.
شیخ بهایی، محمد و دیگران (1386). جامع عباسی. قم: انتشارات اسلامی.
شیخ طوسی، محمدابن‌حسن (1387ق). المبسوط فی فقه الإمامیة. تهران: مکتبة الرضویة.
ــــــــــ(1390ق). الإستبصار فیما اختلف من الأخبار. تهران: دارالکتب الإسلامیة.
ــــــــــ (1400ق). النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوی. بیروت: دارالکتاب العربی.
ــــــــــ (1407ق). الخلاف. قم: النشر الإسلامی.
شیخ مفید، محمد (1410ق). المقنعة. قم: النشر الإسلامی.
صبری، نورمحمد (1378). جرم سرقت در حقوق کیفری ایران و اسلام. تهران: ققنوس.
صدر، سیدمحمد (1430ق). ماوراء الفقه. بیروت: دارالأضواء.
طباطبایی‌کربلایی، علی (1418ق). ریاض المسائل. قم: مؤسسة آل‌البیت لإحیاء التراث.
علامۀ حلی، حسن (1374). مختلف الشیعة فی أحکام الشریعة. قم: انتشارات اسلامی.
ــــــــــ (1410ق). إرشاد الأذهان إلی أحکام الإیمان. قم: انتشارات اسلامی.
ــــــــــ (1411ق). تبصرة المتعلمین فی أحکام الدین. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
ــــــــــ (1413ق). قواعد الأحکام فی معرفة الحلال و الحرام. قم: انتشارات اسلامی.
ــــــــــ (1420ق). تحریر الأحکام الشرعیة علی مذهب الإمامیة. قم: مؤسسه‌ی امام صادق.
ــــــــــ (1421ق). تلخیص المرام فی معرفة الأحکام. قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه‌.
عمر، احمد (1429ق). معجم اللغة العربیة المعاصرة. قاهره: عالم الکتب.
عودة، عبدالقادر (بی‌تا). التشریع الجنائی الإسلامی مقارنا بالقانون الوضعی. بیروت: دارالکاتب العربی.
عیاشی، محمد ابن مسعود (1339). التفسیر. تهران: المکتبة العلمیة الإسلامیة.
فاضل هندی، محمد (1416ق). کشف اللثام عن قواعد الأحکام. قم: النشر الإسلامی.
فتحی بهنسی، احمد (1409ق). الجرائم فی الفقه الإسلامی. بی‌جا: دارالشروق.
فخربناب، حسین (1378). بررسی قید پنهانی بودن ربایش در تعریف سرقت، دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی تبریز. 42 (171). 111-136.
فقعانی، علی (1418ق). الدر المنضود فی معرفة صیغ النیات و الایقاعات و العقود. شیراز: مدرسة امام العصر العلمیة.
فیض کاشانی، محمد (1395). مفاتیح‌الشرائع. تهران: مدرسه عالی شهید مطهری.
قماشی، سعید (1377). مطالعه و بررسی جرم دزدی از دیدگاه فقه، حقوق و قانون مجازات اسلامی. فقه اهل بیت علیهم السلام، 4 (15)، 94-123.
قمی مشهدی، محمد (1368). تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
قونوی، قاسم ابن عبدا … (1427ق). أنیس الفقهاء فی تعریفات الألفاظ المتداولة بین الفقهاء. ریاض: دارابن‌الجوزی.
کاسانی، علاءالدین (1327ق). بدائع الصنائع فی ترتیب الشرائع. مصر: مطبعة الجمالیة.
کیدری، محمد (1374). إصباح الشیعة بمصباح الشریعة. قم: مؤسسة الامام الصادق.
لنکرانی، محمدفاضل (1422ق). تفصیل الشریعة فی شرح تحریرالوسیلة-الحدود. قم: مرکز فقهی ائمه‌ی اطهار.
مجلسی، محمدتقی (1406ق). روضة المتقین فی شرح من لایحضره الفقیه. قم: کوشانبور.
مجلسی، محمدتقی (بی‌تا). یک دوره فقه کامل فارسی. تهران: فراهانی.
مجموعة من المؤلفین (بی‌تا). الموسوعة الفقهیة الکویتیة. مصر: دارالصفوة.
محقق حلی، جعفر (1376). المختصر النافع فی فقه الإمامیة. قم: مطبوعات دینی.
ــــــــــ (1408ق). شرائع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام. قم: اسماعیلیان.
مشکینی، علی (1392). مصطلحات الفقه. قم: دارالحدیث.
مصطفوی، حسن (1402ق). التحقیق فی کلمات القرآن. تهران: مرکز الکتاب للترجمة و النشر.
منلا خسرو (بی‌تا). درر الحکام شرح غررالأحکام. بی‌جا:‌دار إحیاء الکتب العربیة.
موسوی اردبیلی، سیدعبدالکریم (1427ق). فقه الحدود و التعزیرات. قم: جامعة المفید.
میرمحمدصادقی، حسین (1401). جرائم علیه اموال و مالکیت. تهران: میزان.
هاشمی شاهرودی، محمود (1382). فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام. قم: مؤسسه دائرة المعارف فقه بر مذهب اهل بیت.
Jurisprudence the Essentials of the Islamic Law
Volume 58, Issue 2
(Autumn & Winter 2025/2026)
February 2026
Pages 283-302

Files

Share

How to cite

Statistics