دانشگاه تهرانفقه و مبانی حقوق اسلامی2008-874442120100220A lawful Esteslah, the urgent need of Islamic jurisprudenceاستصلاح ِضابطه مند، نیاز ضروری فقه اسلامی20898FAحسینابوییاستادیار دانشگاه یزدJournal Article19700101There are different views, about the authenticity of Esteshal (Masalehe Morsalah), among the religious jurisprudences of sunnite and Emamieh. Each of them has offered arguments possibly in rejecting and proving Esteslah, but they took an extreme in their arguments. The present study attempts to prove that Esteslah, which had been presented by jurisprudents, in the context of social issues, is definite, general and urgent need of Islamic jurisprudence, specially, in responding to governmental issues. There are some sunnite jurisprudents, who consider Esteslah as an independent source for finding out and conceptualization of jurisprudence laws. On the other hand, some others, along with a group of Imamieh, consider it as a subcategory and reasonable proof of tradition, and what is among Imamieh acceptable is that Esteslah is a subcategory of reasonable wisdom. This issue is inferior to the basic need of a dynamic jurisprudence for Esteslah.در مورد حجیت استصلاح (مصالح مرسله)، هم در میان خود مذاهب فقهی اهل تسنن و هم میان اهل تسنن و امامیه بحث و اختلاف نظر وجود دارد و هر کدام بر ادعای خود، استدلالهایی ارائه کرده و احیانا در رد و اثبات استصلاح به افراط و تفریطهایی دچار گشتهاند. مقال? حاضر درصدد اثبات این مطلب است که استصلاح با ضوابطی که توسط فقها بیان شده از جمله اینکه مصلحت ضروری، قطعی، کلی و در زمین? مسائل اجتماعی و نه عبادی باشد، نیاز ضروری فقه اسلامی، بخصوص در زمین? پاسخگویی به مسائل حکومتی است. و اینکه بعضی از اهل تسنن استصلاح را یک منبع مستقل برای کشف و استنباط احکام فقهی دانسته و عدهای دیگر از آنها همراه با گروهی از امامیه آن را مطابق بعضی از تعاریف، زیر مجموعه و از مصادیق دلیل سنت دانسته و یا مشهور امامیه، استصلاح را زیر مجموعه و از مصادیق دلیل عقل برشمردهاند، مسألهای فرع بر اصل نیاز ضروری فقه حکومتی پویا، به استصلاح است. چیزی که در عمل، گریز و گزیری از آن وجود ندارد.https://jjfil.ut.ac.ir/article_20898_dfce618e5d0a7690234e901b1bc5bd21.pdfدانشگاه تهرانفقه و مبانی حقوق اسلامی2008-874442120100220Role of voidance and necessity of mortgage contract in mortgage of Commercial documentsنقش جواز و لزوم عقد رهن در توثیق اسناد تجاری20899FAحیدرباقری اصلدانشگاه تبریز،سیدمحمدتقیعلویدانشگاه تبریزسعیدهباقری اصلپردیس بین المللی ارس دانشگاه تبریزJournal Article19700101Merchants put the commercial documents to security in commercial relationship with each other and banks. That is called "mortgage of commercial documents" and this action is computed by endorsement method for security. Commercial law of Iran hasn't foreseen such a institution to mortgage for commercial documents. So court judges and lawyers analyze the case of mortgage of commercial documents by civil law and mortgage contract; but they face with some problems to do such action. One of these problems is voidance of mortgage contract from mortgagee. This essay attempts to present a solution to this problem. in the name of god.تجار در روابط تجاری با یکدیگر و بانکها، اسناد تجاری را به وثیقه
میگذارند که به آن در اصطلاح "توثیق اسناد تجاری" اطلاق میشود و این کار را با روش "ظهرنویسی برای وثیقه" انجام میدهند. قانون تجارت ایران چنین نهادی را برای وثیقهگذاری اسناد تجاری پیشبینی نکرده است. بنابراین، قضات دادگاهها و حقوقدانان، مسأل? توثیق اسناد تجاری را با قانون مدنی و عقد رهن تحلیل میکنند، ولی آنها در انجام چنین عملی با برخی مشکلات مواجه هستند که یکی از این مشکلات، جواز عقد رهن از سوی مرتهن است. این مقاله ضمن طرح این مشکل، با استناد به حقوق اسلامی و قانون مدنی ایران، راه حلی را برای آن ارائه میکند.https://jjfil.ut.ac.ir/article_20899_0b2255cb5e07f5246559e2da30a795d9.pdfدانشگاه تهرانفقه و مبانی حقوق اسلامی2008-874442120100220Phenomenology of ill in Islamic jurisprudence: semantics of the law's silence in interdiction of illپدیدارشناسی بیمار در فقه اسلامی و معناشناسی سکوت قانون در حجر بیمار20900FAاحمدباقریدانشکده الهیات دانشگاه تهرانشکیباامیر خانیJournal Article19700101In this paper, in one hand, the term of "ill" has been critically studied with a viewpoint of new illnesses, the end of which is death; and it has been restated considering the three criterions including avoiding the daily activity, being dangerous and fatal. And in the other hand, the conception of the necessity of law's silence has been criticized briefly and vaguely. It has been proved that being silent toward denial and approval, is actually approving denial. Accordingly, the theorem of meaningfulness of the legislator's silence toward the interdiction of the ill is strengthened, and the legislator's opposition toward the well-known theorem and accepting the former jurisprudents' idea which states that the final illness has the right to take position of his property completely, is proved. In addition, the conception of paradoxes in the articles of civil law about the interdiction of the final ill, especially in the articles of 944 and 945 is nullified by ill's general and special terminology. In these articles, the term illness comprises all types of illness. But in the interdiction of final illness, it is special and comprises only an ill that is leading to death and has the three criterions.در این جستار از یکسو اصطلاح بیمار با رویکرد بیماریهای مستحدثه و نوظهوری که سرانجام اغلب آنها مرگ است، مورد نقد و بررسی واژهشناسانه قرار گرفته و با ملاحظ? سه شاخص بازدارندگی از فعالیت روزمره، خطرناک و کشندهبودن و نیز منجر به مرگشدن بازتعریف شده است. ازدیگرسو تصور ملازم? سکوت قانونگذار با ابهام و اجمال مورد نقد قرارگرفته و ثابت شده است که سکوت در تقابل نفی و اثبات، در حقیقت به معنای تصریح به نظری? نفی و تأیید آن است. برهمیناساس فرضی? معنادار بودن سکوت مقنّن در خصوص حجر بیمار مشرف به موت تقویت و از رهگذر آن مخالفت قانونگذار با نظریه مشهور و پذیرفتن نظر فقیهان متقدم مبنی بر نفوذ کلی? تصرفات مالی بیمار مشرف به موت از اصل ثابت شده است. علاوه بر این تصور وجود تناقض در مواد قانون مدنی در باب حجر بیمار به ویژه در مادههای 944 و 945 از طریق بازشناسی معنای عام بیمار و اخص آن باطل دانستهشدهاست، چه آنکه واژ? مرض در مادههای یادشده عام است و هر نوع بیماری را شامل میشود؛ حال آن که اصطلاح بیمار در باب حجر خاص است و صرفاً مریضی را شامل میشود که مشرف به موت و ملاکهای سهگانه در او جمع شده باشد.https://jjfil.ut.ac.ir/article_20900_45e243c71c780a8802e585c5f444293e.pdfدانشگاه تهرانفقه و مبانی حقوق اسلامی2008-874442120100220Reflection upon proprietary right of dogs in Shi'a jurisprudenceتأملی بر مالیت کلاب در فقه امامیه20901FAمحمدجبلی سینکیدانشکده الیهات و معارف اسلامیسید محمد رضاامامدانشکده الهیات دانشگاه تهذانJournal Article19700101Since the jurisprudential traditions have accepted clearly buying & selling the hunter dogs and there is no available jurisprudential traditions about other species of dogs like as flock, garden and..., many of the jurists don't accept the trading and selling of those dogs. But deliberating upon traditions show that the buying & selling of those dogs is correct and there is no problem. In addition, analysis of the problem shows that, buying & selling of this animal only for enjoyment and amuse is forbidden and illegal. Accordingly, there is no ownership and proprietary right for this kind of dogs. IN THEاز آنجا که روایات صریحا خرید و فروش سگهای صید راجایز دانستهاند و خبری صحیح بر ابتیاع گونههای دیگر سگ همچون ماشیه، حائط، زرع و... در دست نیست؛ جمع قابل توجهی از فقیهان، فروش این سگها را مخالف نص و باطل دانستند. اما بررسی و تدقیق در اخبار نمایانگرآناست که خرید و فروش کلاب مذکور نه تنها با محظوری روبرو نیست بلکه از وجاهت شرعی قابل قبولی نیز برخوردار است. افزون بر آن، تحلیل مسأله بیانگر آن است که صرف خرید و فروش این حیوان به قصد تفریح و تفرج و زینت کما اینکه امروزه بسیار متداول گشته است از جمله معاملات حرام و باطل و ثمن حاصل از آن نامشروع است از این رو بنابر قول اقوی اینگونه سگها نه مالیت دارند و نه به ملکیت درمیآیند.https://jjfil.ut.ac.ir/article_20901_9fe2ac7968fc99d393d38e4903503583.pdfدانشگاه تهرانفقه و مبانی حقوق اسلامی2008-874442120100220Comparative study of minor ablutionبررسی تطبیقی آیین وضو20902FAمحمد رضارضوان طلبدانشگاه تهرانJournal Article19700101Concerning Wudu (minor ablution), there are different views among the schools of Islamic jurisprudence. It is to be confessed that the Holy Qur’an has explicitly talked about minor ablution. The disagreement, however, of the Qaris (those who recite the Qur’an) on how to recite the related verses, gave rise to different understandings and diverse legal fatwas on the issue. The verses of minor ablution, according to a great number of Sunni jurists, signify one single meaning, whatever form they may be recited. Some traditions, nonetheless, are referred to as the source of some justifications brought about a considerable gap among Muslim jurists. This article attempts to re-analyze the two understandings of the law of minor ablution and to examine the way the difference had come in order to pave the way for some common point between the two schools. The author argues that even the Sunni jurists have not shown some reliable documents or clear-cut text of traditions from the holy Prophet (PBUH) to prove washing of the feet and the converse washing of the hands. The article then concludes that if the Sunni jurists were bound by their celebrated collections of hadith and paidدرآیین وضو بین پیروان مذاهب گوناگون تفاوتهایی دیده میشود. قرآنکریم در مورد وضو با وضوح و صراحت سخن گفته ولی اختلاف قاریان در قرائت اعراب برخی از کلمات آی? مربوطه و تفاوت برداشت از آنها عامل تفاوتها و اجتهادات فقهی مختلف گردیده است. اگرچه بنا بر نظر جمع کثیری از علمای اهل سنت، این آیه در هر صورت و با هر قرائتی، مفید یک معناست و قابل اختلاف نیست، اما برخی از روایات، مستند پردازش توجیهاتی شده که شکافی چشمگیر در این عرصه را سبب گردیده است. این تحقیق به بازکاوی دوبرداشت متفاوت از آی? مربوط به حکم وضو و چگونگی راهیابی اختلاف در آن میپردازد و راه را برای یافتن نقطه وفاق هموار میسازد و نتیجه میگیرد که حتّی در سخن عالمان اهل سنّت، برای شستن پاها و یا شستشوی معکوس دست ادلهای چندان قابل اتکاء و مبتنی به نص یا سیر? پیامبر ارائه نشده است و اگر اهل سنت بر منابع معتبر خود پایبند باشند، و بر صراحت آیه، تمرکز و تأکید ییشتری کنند اختلافات موجود در این باره برچیده میشود.https://jjfil.ut.ac.ir/article_20902_d40f0c3cb91c13c4d280937a52a7961a.pdfدانشگاه تهرانفقه و مبانی حقوق اسلامی2008-874442120100220Study of possibility of commission of the murder by omission in Islamic jurisprudence and criminal law of Iranبررسی امکان ارتکاب قتل عمدی از طریق ترک فعل در فقه و حقوق کیفری ایران20903FAابوالحسنشاکری1استادیار دانشگاه مازندراناسفندیارمرادی کندلاتیاستادیار دانشگاه مازندرانJournal Article19700101Omission that leads to death of another is crime in criminal law of Iran, whether doing it being duty of forsaker or not. In the first case, that person has not obligation or duty toward another, not for killing of victim but by virtue of first part of single-article of bill of the penal code of 1354, forsaker becomes convicted due to refrain from help to injuries and body hazards removal. In second case, forsaker, based on law, contract or custom has had duty for preventing of effect of killing of incidence causes, if he/she abandons voluntarily with the intention of killing of victim his/her action, is murder and it will be included the article of 206 of Islamic Penal code. Islamic penal code with mentioning word of act in three parts of the article of 206 of Islamic penal code that means behavior, has accepted this sum duty and abandonment arising from it as murder crime. In this case, the custom establishes causation between the accused's behavior and death of victim, although from material view point, causation between these cannot be established.ترک فعل منتهی به سلب حیات از دیگری اعم از آنکه انجام آن، وظیف? تارک بوده یا نه، در هر دو حالت با شرایطی در قوانین کیفری ایران جرم است. در حالت اول که شخص در برابر دیگری تعهد و وظیفهای ندارد، نه از بابت قتل قربانی، بلکه ترک کننده به موجب بند 1 ماده واحد? قانون مجازات خودداری از کمک به مصدومین و رفع مخاطرات جانی 1354 محکوم میشود. در حالت دوم که شخص تارک برحسب قانون، قرارداد و یا حرف? خود وظیفه داشته مانع از تاثیر اسباب وقوع قتل علیه قربانی شود، چنانچه عمداً وظیفه خود را به قصد قتل قربانی ترک کند، عمل وی قتل عمدی و مشمول ماد? 206 قانون مجازات اسلامی خواهد بود. قانون مجازات اسلامی مجموع این وظیفه و ترک فعل ناشی از آن را در جرم قتل عمدی با ذکر واژ? «کار» در بندهای سهگان? ماد? 206 ق.م.ا که به معنی رفتار میباشد، پذیرفته است. در این خصوص، عرف بین رفتار متهم و مرگ مجنی علیه رابط? علیت برقرار میکند، هرچند از نظر مادی نتوان بین این دو رابطه علیت برقرار کرد.https://jjfil.ut.ac.ir/article_20903_0002221fef62dafcf298852f2d6dcf56.pdfدانشگاه تهرانفقه و مبانی حقوق اسلامی2008-874442120100220Legitimacy of necessitating of having child in Imamieh Jurisprudenceمشروعیت الزام به فرزندآوری در فقه امامیه20904FAاحد فرامرزقراملکیدانشگاه تهراناحمدمرتاضیدانشگاه تهرانحیدرامیر پوردانشگاه تهرانJournal Article19700101Having child in family system is a serious challenge in the current era. There are different views about it among jurists: 1) Having child is not as a religious identity and inherent appropriateness of marriage contract. 2) Having child is a part of absolute appropriateness of marriage contract but this right is only dedicated to woman. 3) Having child is not as a religious identity and part of absolute appropriateness of marriage contract. The only way of lawful back up for compliant about intentional preventing from pairs is that having child within marriage contract or agreement of contract based on it change to a binding guaranty. This paper attempt to study analytically, the presented reasons for each point, to prove the correct one.فرزندآوری در نظام خانواده از چالشهای جدی زوجین در عصر کنونی است. میان فقهای امامیه در اینکه فرزندآوری جزء ماهیت شرعی و مقتضای ذات عقد نکاح محسوب نمیشود، اختلافی نیست لیکن دربار? اقتضای اطلاق آن، دیدگاههای فقیهان متفاوت است: 1) فرزندآوری از مقتضای اطلاق عقد نکاح تلقی میشود اما این حق فقط به زن اختصاص دارد؛ 2) فرزندآوری از مقتضای اطلاق عقد ازدواج بهشمار نمیآید و تنها پشتوان? قانونی طرح دعوای قضایی در این خصوص اینست که فرزندآوری در ضمن عقد نکاح یا براساس تبانی عقد بر پای? آن به یک ضمانت الزامآور تبدیل گردد. نوشتار حاضر با مطالع? تحلیلی به بررسی دلایل آرای یاد شده میپردازد و در نهایتٌٌٌْ، با رهیافت فقهی اتقان دیدگاه دوم را اثبات و برای پیشگیری از تبعات احتمالی (کاهش یا زوال نسلها) ناشی از نظریه برگزیده، راه کارهایی را ارائه میدهد و پیش بینی ماده قانونی مصرّح را در حقوق موضوعه پیشنهاد میکند.https://jjfil.ut.ac.ir/article_20904_0848b234317e2f2338bfc18ef50f66d9.pdfدانشگاه تهرانفقه و مبانی حقوق اسلامی2008-874442120100220The characteristics of the event in suspended contract in Islamic jurisprudence, Iranian and French lawویژگی های معلق علیه در فقه، حقوق ایران و فرانسه20905FAعلیرضایزدانیاندانشگاه اصفهانJournal Article19700101In spite of different ideas of Islamic jurists, in Iranian law, in article 184 of civil law, the suspended contract has been accepted and only exceptionally, this contract is null. In the French law and some of the Islamic countries, there are two kinds or suspensions: suspension of formation of contract and suspension of dissolution of contract. In the civil law of these countries, the event that the contract has been suspended on it must have the characteristics that without them, the contract will be null or will be other contract. In civil law of Iran, there are no characteristics for the event of suspended contract. In this article, with analyses of Islamic law and comparative law, the characteristics of event in the suspended contract will be examined.در قوانین مدنی فرانسه و برخی از کشورهای اسلامی مانند مصر، گذشته از تعلیق در انعقاد عقد، تعلیق در انحلال عقد نیز مطرح شده و موادی از قانون مدنی این کشورها به اوصاف معلق علیه اختصاص یافته است که اگر معلق علیه آن اوصاف را داشته باشد تعلیق در انعقاد یا انحلال عقد، صحیح است اما با فقدان آن اوصاف، رابط? طرفین یا در قالب حقوقی با وصف دیگری میگنجد یا باطل است. درماد? 184 قانون مدنی ایران، عقد معلق یکی از اقسام عقد به شمار رفته است ولی در بیان احکام و آثار و اوصاف معلق علیه مطلبی به چشم نمیخورد تا بتوان این نهاد را به درستی بررسی کرد. این مقاله به بررسی اوصاف معلق علیه میپردازد که بدیهی است در صورت احراز اوصاف مورد نظر میتوان رابطه حقوقی مزبور را به رابطهای معلق توصیف کرد.https://jjfil.ut.ac.ir/article_20905_1f565f4d2022fcf3dc3b95da68ef8d2b.pdf