موسسه انتشارات دانشگاه تهرانفقه و مبانی حقوق اسلامی2008-874444220120220Contract Termination Clause and Conditions of Its Actualization in the Iranian Civil Code and Shiite Jurisprudenceاعتبار شرط انفساخ و شرایط تحقق آن در حقوق ایران و فقه امامیه335228475FAحمیدابهریدانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندرانساممحمدیاستادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندرانزینبافچنگیکارشناس ارشد حقوق خصوصی دانشگاه مازندرانJournal ArticleThe Iranian civil code is mostly influenced by juristic sources and French law. In the article 1234 of French civil code, a legal institution entitled “terminator condition” is included in the causes of discharge of an obligation. The article 264 of Iranian civil code, which deals with description of causes of discharge of an obligation, corresponds to the article 1234 of French civil law. However, it does not mention contract termination clause as one of causes of discharge of an obligation. A question is posed, then, that whether contract termination clause is not in conformity with the Iranian civil code that it is not explicitly accepted. Analysis of the subject and investigation in jurisprudence indicate that should such condition be included in the contract in such a way that it may not cause ignorance with regard to the contract conditions, it would not principally contradict Iranian legal system. The present essay deals with validity of contract termination clause in Shiite jurisprudence and Iranian civil law as well as conditions of its actualizationنویسندگان قانون مدنی ایران در تدوین مقررات آن، بیشتر از منابع فقهی و حقوق فرانسه الهام گرفتهاند. در ماده 1234 قانون مدنی فرانسه، در بین اسباب سقوط تعهد، نهاد حقوقی با عنوان «شرط فاسخ» پیشبینی شده است. ماده 264 قانون مدنی ایران که به بیان اسباب سقوط تعهد میپردازد، منطبق با ماده1234 قانون مدنی فرانسه است، اما ذکری از شرط انفساخ بعنوان یکی از اسباب سقوط تعهد نشده است. سؤالی که مطرح میشود این است که آیا شرط انفساخ با نظام حقوقی ایران سازگاری نداشته که صراحتاً مورد پذیرش قرار نگرفته است؟ با تحلیل موضوع و بررسی آن در فقه، به نظر میرسد که اگر چنین شرطی به صورتی در عقد درج شود که سبب جهالت و غرر در معامله نشود، اصولاً نباید با مبانی نظام حقوقی ایران منافات داشته باشد. در این مقاله، صحّت و اعتبار شرط انفساخ در فقه امامیه و حقوق موضوعه ایران و شرایط تحقق آن مورد بررسی قرار میگیرد.https://jjfil.ut.ac.ir/article_28475_4b8fd3f079e7f86de2eb88ff847effee.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفقه و مبانی حقوق اسلامی2008-874444220120220Sale of Intellectual Properties from an Islamic Point of Viewبیع اموال فکری از منظر حقوق اسلامی537328476FAعباسکریمیاستاد گروه حقوق خصوصی و اسلامی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهرانأسماءموسویکارشناس ارشد حقوق مالکیت فکری دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهرانJournal ArticleAlthough the right for intellectual property as a branch of legal sciences is absolutely recognized in the world, there is dispute among jurists and lawyers with regard to even some of its primary problems, such as sale of such properties in our country. Surveying some conditions of sale contract which seem controversial at a glance, such as necessity of object of sale being subjective, and explaining various dimensions of such properties, such as possibility of delivery, permanence of ownership, and honors and awards being owned by the creator, the present essay attempts to make a change in the present situation and remove a prevailing mistake regarding necessity of objectivity of the thing soldگرچه حقوق مالکیت فکری به عنوان شاخه ای از علم حقوق جای خود را کاملاً در سطح جهان باز نموده است، ولی در کشور ما هنوز بر سر برخی پایه ای ترین مسائل آن از جمله خرید و فروش این گونه اموال، تردید و مناقشاتی وجود دارد. این مقاله قصد دارد با بررسی شرایطی از عقد بیع که در نگاه اول در خصوص اموال فکری چالش برانگیز به نظر می رسند یعنی لزوم مالیّت داشتن مبیع و عینیّت آن، و نیز با تبیین ابعاد مختلف ناظر بر بیع این اموال یعنی امکان تسلیم، دائمی بودن مالکیت، و تعلّق جوایز و امتیازات به پدیدآورنده، علاوه بر برداشتن گامی به جلو در جهت نزدیکی و هماهنگی با نظام های حقوقی جهانی، یکی از اغلاط شایع ناظر به لزوم عین متجسم و متعیّن بودن مورد بیع را بزدایدhttps://jjfil.ut.ac.ir/article_28476_e5d5e4d7daa84ec47d4de5373b97d797.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفقه و مبانی حقوق اسلامی2008-874444220120220The Concept of Nasb (Anti-Shiism) in Shiite Jurists’ opinionsمفهومشناسی نصب درآرای فقهای امامیه759328477FAمحمدتقیفخلعیدانشیاردانشگاه فردوسی مشهد0000-0001-5173-3165حسینصابریدانشیار دانشگاه فردوسی مشهدمحمودتوکلیان اکبریدانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق ا سلامی دانشگاه فردوسی مشهدJournal ArticlePrecise recogni tion of concept of nasb and character istics of that perver ted ideological current as well as pres entation of an exact, fair definition of it is of great import ance, especially when on e considers that Shiite jurists have treated that current as infidelity. Th e present essay analy zes and juristically criticizes differ ent opinions on the conc ept of nasb ranging from Akhbari ’s extremist to the Imam Khomeini ’s excellent explanation, and comes to a fair, precautionary conclusion with regard to the that concept. Key Words: Ahl al-Bayt (Shiite holy Imams), enmity, nasb, nasibi,khawaridjبازشناسی دقیق مفهوم نصب و ویژگیهای این جریان منحرف عقیدتی و ارائه تعریف دقیق و منصفانه از آن بسیار حائز اهمیت است. به ویژه با عنایت به اینکه فقیهان امامی آثار و احکام خطیرکفر را بر ناصبی ترتیب دادهاند. این مقاله با ورود به میدان بحث فقهی، آرای گوناگون در باب مفهوم نصب را مورد تحلیل و سپس نقد فقهی قرار داده است. تحلیل و نقد دیدگاه افراطی مشایخ اخباری توسط فقیهان معاصر و تبیین دیدگاه ممتاز امام خمینی(ره) در اوج مباحث این مقاله نشسته است. سرانجام این مقاله به نتیجه منصفانه و محتاطانهای در باب مفهوم نصب نائل شده استhttps://jjfil.ut.ac.ir/article_28477_d56af33e24d2a02c40a53b26fde2bc4a.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفقه و مبانی حقوق اسلامی2008-874444220120220A study of validity of implications of proofs An Approach to Imam Khomeini's Viewpointبررسی اعتبار مثبتات ادلّه با رویکردی به نظر امام خمینی (ره)9511528478FAاکبراحمدیدانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشکده الهیاتسیدمحمدرضاامامدانشیار دانشکده الهیاتعابدینمومنیاستادیار دانشکده الهیاتعلیمظهر قراملکیدانشیار دانشکده الهیاتJournal ArticleStudy of validity of implications of proofs is among fundamental discussions in both Usul al-Fiqh and Fiqh. Authorized conjectural proofs (amarat) and practical principles can have indirect juristic implications as they have direct ones. Investigation of validity of such indirect implications and effects is entitled investigation of validity of implications of proofs. Some Usulis hold that implications of authorized conjectural proofs are valid since the divine law-maker has treated them as knowledge and certitude while those of practical principles are not authorized because they are not treated so by the divine law-maker. Some other have accepted that difference but have argued that what proves validity of authorized conjectural proofs is unconditional with regard to their implications while what proves that of practical principles is not so. Imam Khomeini, however, holds that implications of authorized conjectural proofs are not valid because of being treated by the divine law-maker as knowledge and certitude. Rather, it is the custom of the wise that differentiates between implications of authorized conjectural proofs and practical principlesیکی از مباحث بنیادی و کاربردی در علم فقه و اصول فقه، اعتبار مثبَتات ادله میباشد. امارات و اصول عملیه همانطور که میتوانند دارای آثار شرعی مستقیم باشند، میتوانند دارای آثار شرعی غیرمستقیم نیز باشند. اعتبار این لوازم و آثار غیرمستقیم تحت عنوان مثبتات ادله بررسی میشود. برخی از اصولیها با طرح جعل علمیت برای امارات، مثبتات اماره را معتبر میدانند ولیکن، مثبتات اصول را به علت عدم جعل کاشفیت، فاقد اعتبار میدانند. برخی نیز با اعتقاد به اطلاق ادله حجیت امارات، نسبت به لوازم آنها و نبود چنین اطلاقی در اصول عملیه چنین تفاوتی را پذیرفتهاند. اما براساس رویکرد امامخمینی (رحمةاللهعلیه) اثبات شده است که علت اعتبار مثبتات امارات به هیچ عنوان جعل کاشفیت و یا اطلاق ادله جعل حجیت نیست؛ بلکه سیر? عقلاء باعث تمایز مثبتات امارات از اصول عملیه میشود.https://jjfil.ut.ac.ir/article_28478_b29d8617d91303db3e1e5fb653ca0a89.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفقه و مبانی حقوق اسلامی2008-874444220120220Public disclosure of the Perjurerتشهیر شاهد زور11713828479FAلیلازمانیکارشناس ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه یزدحسینابوییاستادیار دانشکده علوم انسانی دانشگاه یزدعلیتولّائیاستادیار دانشکده علوم انسانی دانشگاه یزدJournal ArticleThe concept of perjury or false testimony has no notable difference in juristic texts and Iranian criminal code. However, what both Shi‘a and Sunni jurists refer to as their sources for determination of punishment of that crime results in the fact that necessity of public disclosure of perjurer is because of the harm which may affect the society and individuals in the future – something missing in the Iranian criminal code. In order to confirm public disclosure as the suitable and efficacious punishment of the perjury crime, therefore, we had better investigate opinions of jurists as well as proofs they have presented in this connection. Hadiths and other proofs referred to should also be presented and taken into considerationمفهوم شهادت دروغ یا شهادت زور در منابع فقهی با آنچه در قوانین و حقوق موضوعه به چشم میخورد، تفاوت چندانی ندارد؛ اما در تعیین مجازات این جرم و ادله و مبانی آن، آنچه از کلام فقها (امامیه و اهل سنّت) و استنادات هر یک به روایات یا سیره رهبران دینی خود، میتوان استنتاج نمود، ضروری بودن تشهیر شاهد زور به واسطه زیان و ضرری است که ممکن است در آینده به جامعه و افراد آن وارد گردد؛ که در قانون مجازات اسلامی بدان توجهی نشده است. بنابراین لازم است در تأیید و تثبیت تشهیر، به عنوان مجازات مفید و متناسب با جرم شهادت دروغ، بررسی شود که نظرات و دیدگاه فقها و مستندات و ادله هر یک از آنها در تشهیر شاهد زور چیست؟ همچنین روایاتی که در این خصوص وارد گردیده و نیز سایر ادلهای که در جواز این مجازات بدان استناد شده است، کدامند؟ در این مقاله، سعی شده است ضمن بیان مفهوم تشهیر، سؤالات مطروح? فوق بررسی و پاسخ داده شود.https://jjfil.ut.ac.ir/article_28479_84cceab50d4e4208c84aa83480ebdcf2.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفقه و مبانی حقوق اسلامی2008-874444220120220Rereading and Criticism of Proofs Restricting Option of Meeting Place to the Sale Contractبازخوانی و نقد ادلّۀ اختصاص خیار مجلس به بیع13915428480FAمهدیموحدی محباستادیار دانشگاه سمنانJournal ArticleRestriction of option of meeting place to the sale contract is treated as incontrovertible in both Shiite jurisprudence and Iranian civil code in such a way that it is considered among necessities of Shiite jurisprudence by some and a matter of consensus by others. However, Malik and Abu Hanifa radically denied the prevailing opinion and Shafi‘i had his own idea in this connection.
Since transactions are not dependent upon divine instruction but rather are handed over to the custom of the wise on the one hand and the wise can generally discover criteria of their religious precepts on the other, the present essay explains various opinions of jurists on the option of meeting place reviewing and criticizing their proofs and arguments first, expounds the theory of generalization of option of meeting place along with its evidence and supporters secondly, and, annulling the peculiarity to sale contract, concludes that option of meeting place includes all irrevocable contracts (except marriage) in which the criterion of option of meeting place existsدر فقه امامیه و به تبع آن قانون مدنی، اختصاص خیار مجلس به بیع، از مسلّمات شمرده میشود تا جایی که بعضی آن را از ضروریات فقه امامیه میدانند و برخی بر آن ادعای اجماع کردهاند؛ اگر چه کسانی چون مالک و ابوحنیفه اساساً ثبوت آن را به شکل مشهور، انکار کرده و از برخی چون شافعی، قول به تفصیل دیگری هم نقل شده است.
از آن جا که معاملات، اموری توقیفی و تعبدی نیستند و واگذار به عرف عقلا بوده و نوعاً ملاک احکام آن توسط عقلاء قابل فهم است، در این مجال ضمن بیان اقوال موجود در خصوص خیار مجلس و مرور ادله و مستندات آنها، به نقد هر یک پرداخته و نظریة تعمیم خیار مجلس به تمامی عقود لازم (به جز نکاح) را، به همراه شواهد و مؤیدات آن، تبیین نموده و با الغاء خصوصیت از عقد بیع، آن را شامل همة عقود لازمی که ملاک جعل خیار مجلس در آن وجود دارد می دانیم.https://jjfil.ut.ac.ir/article_28480_3ec7b0f8bc5bf7eb2a73ea78a115d94a.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفقه و مبانی حقوق اسلامی2008-874444220120220Diversion (Insiraf) and Its Role in the Inference of Juristic preceptsانصراف و نقش آن در استنباط113128481FAعلیکلانتریعضو هیأت علمی دانشگاه شیرازJournal ArticleDiversion, which is discussed briefly in the science of Usul al-Fiqh in the chapter on the absolute and qualified, while playing a notable role in different chapters of jurisprudence, is of varieties.
Surveying the concept of diversion and its varieties, the present essay expounds its effects and results and emphasizes its important role in the process of inferring juristic preceptsاز جمله مباحث مهم اصولی که در ابواب و مسائل گوناگون فقه کاربرد دارد و از موضوعات مور ابتلاء فقیهان محسوب می شود، بحث (انصراف) است. این مهم، از مباحث مرتبط با (مطلق و مقید) است و هنگام بحث از (مقدمات حکمت) مورد توجه قرار گیرد. از آنجائی که این موضوع نقش مهمی در استنباط احکام شرعی دارد و در علم اصول فقه به اجمال، مورد بحث قرار گرفته است، پرداختن به آن ضروری جلوه می نماید. این مقاله پس از بررسی مفهوم انصراف و بیان اقسام آن، به تبیین آثار آنها میپردازد و با طرح مثالهای گوناگون از ابواب مختلف فقه، بر نقش مهم آن در امر استنباط میپردازد.https://jjfil.ut.ac.ir/article_28481_efaf6bf0f5a9fc501c049e2fc85f8be4.pdf