موسسه انتشارات دانشگاه تهران فقه و مبانی حقوق اسلامی 2008-8744 58 2 2026 01 21 Re-examining the Role and Object of the Condition Khufyah in the Crime of Theft in Islamic Jurisprudence and Iranian Law A Critical Analysis of the Islamic Penal Code بازپژوهی نقش و متعلق قید «خفیه» در جرم سرقت در فقه اسلامی و حقوق ایران‏ نقدی بر قانون مجازات اسلامی 283 302 105803 10.22059/jjfil.2025.387303.669776 FA مهدی حمیدی استادیار، گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0009-0008-7785-6145 محمد اسحاقی دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0001-9021-7286 مجتبی جاویدی دانشیار، گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0000-0001-8934-6590 Journal Article 2024 12 31 Among the conditions discussed in jurisprudential and legal sources regarding the nature of theft or its punishment is the requirement of secrecy, known as khufyah. The role assigned to khufyah in these sources varies: in some, it is considered a requisite for the very occurrence of theft, that is, without it, theft does not take place at all, while in others, it pertains only to a specific form of theft, namely the one punishable by ḥadd. Accordingly, the primary question is whether khufyah is a condition for the occurrence of theft in general, or only for the theft subject to ḥadd punishment. Furthermore, for the material element of theft subject to ḥadd to be realized, in addition to the act of taking, that is, the unlawful appropriation, it must also involve the violation of a secure enclosure. Thus another question arises: ‘To which element does the condition khufyah relate? Must the condition of secrecy apply to both components of the material element of theft (the act of taking and the violation of security), or only to one of them, and if so, which one?’ This study investigates both the role and the object of the qualifying khufyah. The data for this research have been collected through a library-based method, using lexicographical sources, both Shīʿī and Sunnī jurisprudential and narrative texts, as well as opinions of legal scholars, examined through a descriptive-analytical approach. The findings indicate, first, that khufyah is a constitutive condition for the commission of the crime of theft; without it, theft cannot be said to have occurred. Second, the object of this condition is solely the act of taking rather than the violation of the secure enclosure. These conclusions, therefore, stand in contrast to both the approach and the explicit text of the current Islamic Penal Code of Iran. یکی از قیودی که در آثار فقهی و حقوقی دربارۀ ماهیت سرقت یا مجازات آن مطرح می‌شود و به لزوم پنهانی بودن این جرم اشاره دارد «خفیه» است. نقشی که در این متون برای خفیه در نظر گرفته شده گاه در تحقق اصل سرقت است (به این معنا که بدون آن، اساساً سرقتی واقع نمی‌شود) و گاه در تحقق گونه‌ای خاص از سرقت (سرقتی که مجازات آن حد است)؛ بنابراین پرسش نخست این است که خفیه، شرط تحقق اصل سرقت است یا سرقت حدی؟ از سوی دیگر، برای تحقق رکن مادی سرقت حدی، علاوه بر اصل ربایش، «هتک حرز» نیز باید رخ بدهد. پرسشی که در این‌جا مطرح می‌شود این است که متعلَق قید خفیه چیست و آیا شرط پنهانی بودن باید در هر دو مؤلفۀ رکن مادی سرقت (ربایش و هتک حرز) وجود داشته باشد یا یکی از آن‌ها؛ و کدام‌یک؟ در این پژوهش، نقش و متعلق قید خفیه به بررسی گذاشته شده‌است. داده‌های این تحقیق به شیوۀ کتابخانه‌ای و از کتب لغت، منابع روایی و فقهی شیعه و اهل تسنن، و دیدگاه‌های حقوق‌دانان جمع‌آوری شده و با روش توصیفی ـ تحلیلی بررسی شده‌اند. نتایج حاصل از این پژوهش بیانگر آن است که اولاً قید خفیه شرط تحقق اصل جرم سرقت است و بدون آن، اساساً سرقتی محقق نمی‌شود و ثانیاً متعلق این قید نیز صرفاً عمل ربایش (اخذ) است. نتایج یادشده، برخلاف رویکرد و متن قانون مجازات اسلامی است. https://jjfil.ut.ac.ir/article_105803_24746ac5a48e8a4f39b11cf8e22e39f3.pdf