دانشگاه تهران

فقه و مبانی حقوق اسلامی

2008-8744

دانشگاه تهران

114

10.22059/jjfil.2017.62572

مقاله پژوهشی

صفحات آغازین

19 02 2017

49 2 170 176 06 08 2017 06 08 2017

2017

https://jjfil.ut.ac.ir/article_62572.html

چکیده های انگلیسی مجله فقه و مبانی حقوق اسلامی

آغازین

منابع ندارد_||_

دانشگاه تهران

فقه و مبانی حقوق اسلامی

2008-8744

دانشگاه تهران

114

10.22059/jjfil.2017.62573

مقاله پژوهشی

حرز بودن "نظارت مالک" در تحقق مفهوم سرقت

حرز بودن

ایزدی فرد

علی اکبر

استاد دانشگاه مازندران

حسین نژاد

سید مجتبی

استادیار موسسه آموزش عالی پارسا- بابلسر

19 02 2017

49 2 177 187 26 07 2014 18 04 2016

2017

https://jjfil.ut.ac.ir/article_62573.html

یکی از مسائل مهم درباره سرقت، مسأله حرز بودن مراعات و نظارت مالک است. با حرز دانستن مراعات و نظارت مالک، سرقت از اموالی که مالک نظارت بر آن دارد، سرقت از حرز به حساب آمده، موجب اجرای حد سرقت خواهد بود. در برابر، با حرز نداستن نظارت مالک، این سرقت چون از حرز انجام نشده، موجب حد نخواهد بود. به نظر نویسندگان چون ملاک در فهم حرز، عرف است؛ مراعات و نظارت مالک در صورتی که مالک توجه کافی به مال خود داشته باشد، حرز به حساب می‌آید.

حرز سرقت نظارت مالک

[1]. تبریزی، جواد بن علی(1417ق). أسس الحدود و التعزیرات، قم، دفتر آیت الله تبریزی.

[2].---------- ، درس خارج فقه الحدود، مقرر: سید مجتبی حسین نژاد، نسخه خطی.

[3]. حبیب‌زاده، محمدجعفر(؟). سرقت در حقوق کیفری ایران، تهران، انتشارات دادگستر.

[4]. حّر عاملی، محمد بن حسن(1409ق). وسائل الشیعة، ج28،‌ قم، موسسه آل ‌البیت (ع).

[5].حسینی، حمزة بن علی معروف به ابن زهره(1417ق). غنیة النزوع، قم،‌موسسه امام‌صادق(ع).

[6].حسینی شیرازی، سید محمد(؟). الفقه، ج88، بی نا.

[7].حلبی، ابوصلاح تقی الدین(1403ق). الکافی فی الفقه، بی‌جا، بی‌نا.

[8].حلّی، حسن بن یوسف مطهّر معروف به علّامه حلی(1410ق). ارشاد الاذهان، ج2، قم، دفتر انتشارات اسلامی.

[9]. ---------- (؟). تحریرالاحکام، بی جا، بی‌نا.

[10]. ---------- (1381ق). الخلاصه، نجف، المطبعة الحیدریة.

[11]. ---------- (1413ق). قواعد الاحکام، ج3، قم، دفتر انتشارات اسلامی.

[12]. ---------- (؟). مختلف الشیعة، ج9، قم، دفتر انتشارات اسلامی.

[13].حلّی، محمد بن حسن بن یوسف مطهّر، فخرالمحقّقین(1387ش)، ایضاح الفوائد، ج4، قم، موسسه اسماعیلیان.

[14].حلّی، محمد بن منصور، ابن ادریس(1406ق). السرائر، ج3، قم، دفتر انتشارات اسلامی.

[15].حلّی، نجم‌الدین جعفر بن حسن، محقق اول(1408ق). شرائع الاسلام، ج4، قم، موسسه اسماعیلیان.

[16].----------- (1418ق). المختصرالنافع، ج1، قم، موسسة المطبوعات الدینیه.

[17]. ----------- (1407ق). المعتبر فی شرح المختصر، ج1، قم، بی نا.

[18].خوانساری، آقا جمال الدین محمد بن آقا حسین (؟). التعلیقات علی الروضة البهیة، قم، منشورات المدرسة الرضویة.

[19]. دهقان، حمید (1379ق). بررسی قانون سرقت، قم، ‌انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.

[20]. راشد صیمری، مفلح بن حسن (1420ق). غایة المرام فی شرح شرائع الاسلام، ج4، بیروت، دارالهادی.

[21]. سبحانی، ‌جعفر(؟). اصول الحدیث و احکامه فی علم الدرایة، قم، موسسه نشر اسلامی.

[22]. ---------- (1367ش). تهذیب الأصول (تقریرات درس خارج اصول امام خمینی«ره»)، ج3، قم، دار الفکر.

[23]. ---------- . درس خارج اصول، مقرر: سید مجتبی حسین‌نژاد، نسخه خطی.

[24]. سبزواری، سید عبدالاعلی(1413ق). مهذب الاحکام، ج27، قم، دفتر آیت الله سبزواری.

[25]. سبزواری، محمدباقر بن محمد (1423ق). کفایة الاحکام، ج2، قم، دفتر انتشارات اسلامی.

[26]. سلار، حمزة بن عبدالعزیز دیلمی (1404ق). المراسم العلویة، قم، منشورات الحرمین.

[27]. سیوری، جمال‌الدین مقداد بن عبدالله (1404ق). التنقیح الرائع، ج4، قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی.

[28]. شریف مرتضی، علی بن حسین موسوی (1413ق). الانتصار، قم، دفتر انتشارات اسلامی.

[29].طباطبایی، سید علی بن محمد(1418ق). ریاض المسائل، ج16، قم، موسسه آل ‌البیت(ع).

[30].طرابلسی، عبدالعزیز، قاضی ابن براج(1406ق). المهذّب، ج2، قم، دفتر انتشارات اسلامی.

[31].طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن(1390ق). الاستبصار، ج4، تهران، دارالکتب الاسلامیه.

[32]. ---------- (1407ق). تهذیب الاحکام، ج10، تهران، دارالکتب الاسلامیه.

[33]. ---------- (1413ق). الخلاف، ج5، قم، دفتر انتشارات اسلامی.

[34]. ---------- (1387ش). المبسوط، ج8، تهران، المکتبة المرتضویة.

[35]. ---------- (1400ق). النهایة، بیروت، دار الکتاب العربی.

[36].طوسی، محمد بن علی بن حمزه(1408ق). الوسیلة، قم، کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی.

[37]. عاملی، زین‌الدین بن علی، شهید ثانی(؟). حاشیة الارشاد، ج4، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.

[38]. ---------- (1412ق). الروضة البهیة، ج9، قم، دفتر تبلیغات اسلامى.

[39]. ---------- (1413ق). مسالک الافهام، ج9و14، قم، موسسة المعارف الاسلامیه.

[40]. عاملی، محمد بن مکی، شهید اول(1414ق). غایة المراد، ج4، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.

[41]. ---------- (1410ق). اللمعة الدمشقیة، بیروت، دارالترات.

[42]. علوی، سید عادل(؟). احکام السرقة علی ضوءالقرآن والسنّة (تقریرات درس خارج آیت الله مرعشی نجفی)، قم، کتابخانه آیت الله مرشی.

[43]. فاضل لنکرانی، محمد (1422ق). تفصیل الشریعة فی شرح تحریرالوسیله(الحدود)، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار(ع).

[44]. ---------- درس خارج فقه الحدود، مقرر: سید مجتبی حسین نژاد، نسخه خطی.

[45]. فاضل هندی، محمد بن حسن(1416ق). کشف اللثام، ج10، قم، دفتر انتشارات اسلامی.

[46]. فیض کاشانی، محمد محسن بن شاه(؟). مفاتیح ‌الشرایع، ج2، بی جا، بی نا.

[47]. کلینی، ابوجعفر محمد بن یعقوب(1407ق). الکافی، ج7، بی جا، دار الکتب الاسلامیه.

[48]. مقدس اردبیلی، احمد بن محمد(1403ق). مجمع الفائدة و البرهان، ج13، قم، دفتر انتشارات اسلامی.

[49]. موسوی خمینی، سید روح اللّه(؟). تحریر الوسیله، ج2، قم، موسسه دارالعلم.

[50]. میرمحمد صادقی، حسین(1374ش). جرایم علیه اموال و مالکیت، تهران، نشر میزان.

[51]. نجاشی، أبی العبّاس أحمد بن علی(1407ق). رجال النجاشی، قم، دفتر انتشارات اسلامی.

[52]. نجفی، محمد حسن بن باقر(؟). جواهرالکلام،‌ ج41، بیروت، داراحیاء التراث العربی._||_

دانشگاه تهران

فقه و مبانی حقوق اسلامی

2008-8744

دانشگاه تهران

114

10.22059/jjfil.2017.62574

مقاله پژوهشی

تحلیل فقهی ـ حقوقی سرقفلی در قانون موجر و مستأجر مصوب سال 1376

باریکلو

علی رضا

استاد گروه حقوق خصوصی دانشکده حقوق پردیس فارابی دانشگاه تهران

19 02 2017

49 2 189 211 10 02 2015 19 06 2016

2017

https://jjfil.ut.ac.ir/article_62574.html

هرچند در حقوق موضوعه ایران حق سرقفلی با عنوان "حق کسب و پیشه و یا تجارت" در قانون موجر و مستأجر سال 1339 شناسایی و در قانون موجر و مستأجر سال 1356 با عنوان "حق کسب یا پیشه یا تجارت" مورد حمایت بیشتری قرار گرفته است؛ اما صاحب نظران حقوق اسلامی شرایط شناسایی این حق را مغایر با قواعد فقه اسلامی، به ویژه اصل حرمت تصرف در مال غیر بدون رضایت مالک توصیف کرده و مشروعیت آن را مورد تردید قرار داده‌اند. از این رو، شورای نگهبان حق مزبور را فاقد عنوان شرعی اعلام کرد. بااین حال، به واسطه رواج این حق در رابطه موجر و مستأجر اماکن تجاری در عرف بازار، در قانون موجر ومستأجر سال 1376 عنوان یادشده به حق سرقفلی تغییر یافت و مشروعیت آن مورد توجه قرار گرفت؛ هرچند ابعاد حقوقی این حق و شرایط آن و مدیریت حقوقی روابط موجر و دارنده حق مورد بحث قرار نگرفته است.

حق سرقفلی موجر مستأجر

[1]. اصفهانی، محمد حسین ( 1409 ه‍ ق). الإجارة، چ دوم، قم، دفتر انتشارات اسلامی.

[2]. انصاری، مرتضی بن محمد امین (1415 ه‍ ق). کتاب المکاسب، 6 جلد، قم، کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری.

[3]. باریکلو، علی رضا (1390). اموالوحقوقمالی، تهران، سمت.

[4]. بحرانی، محمد سند (۱۴۲۸ق). فقه المصارف و النقود، قم، محبین.

[5]. جزیری، عبد الرحمن و غروی، سیدمحمد و مازح، یاسر ( 1419 ه‍ ق). الفقه علی المذاهب الأربعة و مذهب أهل البیت علیهم السلام، ج 3، چ اول، بیروت، دار الثقلین.

[6]. جمعی از پژوهشگران زیر نظر هاشمی شاهرودی، سیدمحمود (1423 ه‍ ق). موسوعةالفقهالإسلامیطبقالمذهبأهلالبیتعلیهمالسلام، ج4، چ اول، قم، مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت علیهم السلام.

[7]. حسینی حائری، سیدکاظم (1423 ه‍‌ ق). فقهالعقود، ج‌1، چ دوم، قم، مجمع اندیشه اسلامی.

[8]. حسینی روحانی، سید صادق (۱۳۸۴ق). المسائلالمستحدثة، قم. دارالفکر.

[9] . حلی، حسین ( 1415ه‍ ق). بحوثفقهیة، چ چهارم، قم، مؤسسة المنار.

[10]. شهیدالثانی، زین الدین بن علی عاملی (1413 ه‍ ق). مسالکالأفهامإلیتنقیحشرائعالإسلام، ج12، چ اول، قم، مؤسسة المعارف الإسلامیة.

[11]. طباطبایی حکیم، سیدمحسن (1410ه‍ ق). منهاجالصالحین، ج2، چ اول، بیروت، دارالمعارف للمطبوعات.

[12]. طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن (1407 ه‍ ق). الخلاف، ج 3، چ اول، قم، دفتر انتشارات اسلامی.

[13]. عبدی پورفرد، ابراهیم (1391). مباحثیتحلیلیازحقوقتجارت، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

[14]. علامه حلّی، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی (1420 ه‍ ق). تحریر الأحکام الشرعیة علی مذهب الإمامیة، ج2، چ اول، قم، مؤسسه امام صادق علیه السلام.

[15]. فاضل موحدی لنکرانی، محمد (1425 ه‍ ق). جامع المسائل، چ اول، قم، انتشارات امیر قلم.

[16]. کاتوزیان، ناصر (1384). حقوقمدنی: عقودمعین ‏1، چاپ ششم، تهران، شرکت انتشار با همکاری شرکت بهمن برنا و انتشارات مدرس.

[17]. کشاورز، بهمن (1381). بررسی تحلیلی قانون جدید روابط موجر و مستأجر 1376، تهران، نشرکشاورز.

[18]. محقق الثانی علی بن حسین عاملی کرکی (1414ه‍ ق ). جامعالمقاصدفیشرحالقواعد، ج‌4 جلد، چ دوم، قم، مؤسسه آل البیت علیهم‌السلام.

[19]. محقق حلّی، نجم الدین جعفر بن حسن (1408 ه‍ ق). شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ج2، چ دوم، قم، مؤسسه اسماعیلیان.

[20]. مطهری، مرتضی (۱۳۸۱). مجموعه آثار استاد شهید مطهری: بخش فقه و حقوق، قم صدرا.

[21]. معروف حسنی، هاشم (۱۹۸۴). نظریة العقد فی الفقه الجعفری، بیروت، منشورات مکتبة هاشم.

[22]. موسوی خلخالی، سیدمحمدمهدی (1427). فقهالشیعة: کتابالإجارة، چ اول، تهران، مرکز فرهنگی انتشارات منیر.

[23]. موسوی خمینی، سیدروح اللّٰه (1374). تحریرالوسیلة، قم، مؤسسه مطبوعات دار العلم.

[24]. موسوی خوئی، سیدابوالقاسم(1418). موسوعة الإمام الخوئی، قم، مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی.

[25]. موسوی خویی، سیدابوالقاسم (1410 ه‍ ق). منهاجالصالحین، قم، نشر مدینة العلم.

[26]. موسوی خویی، سید محمد تقی (1414 ه‍ ق). الشروط، چ اول، بیروت، دار المؤرخ العربی.

[27]. موسوی گلپایگانی، سیدمحمدرضا ( 1409). مجمع المسائل، چ دوم، قم، دارالقرآن الکریم.

[28]. منتظری، حسین علی (۱۳۸۳). رساله استفتاءات، ج1، چ اول، قم، نشر سایه.

[29]. وحید خراسانی، حسین (1428 ه‍ ق). منهاج الصالحین، ج3، قم، مدرسه امام باقر علیه‌السلام.

[30]. Annie Chamoulaud-Trapiers (2007). Titre Droit des affaires, Éditeur Editions Bréal.

[31]. Dfossez, Francoise Dekeuwer (1990). Droit commercial, Paris, Montchrstien.

[32]. Jean Cattaruzza (1997). Le gage sur fonds de commerce pratique du droit, Kluwer.

[33]. Jean Pierre Renard (2005). Titre Le guide du gérant de la SPRL, Editeur Edipro.

[34]. Guy Lambert (1971). Cour de droit civil, Paris, Maidonneuve.

[35].Nicole Ferry-Maccario(2006). Titre Gestion juridique de l'entreprise, Editeur Pearson Education France.

[36]. Mazeaud, Henri et Leon, par Francois Chabash (1985). Leçons de Droit Civil, Paris, Montchrstien.

[37]. Pascale Hainaut-Hamende, Gilberte Raucq (2005). Titre Les sociétés anonymes: Constitution et Fonctionnement, Volume 1, des sociétés anonymes, Larcier. _||_

دانشگاه تهران

فقه و مبانی حقوق اسلامی

2008-8744

دانشگاه تهران

114

10.22059/jjfil.2017.62575

مقاله پژوهشی

شهرت و جبران ضعف سند: نگاهی به دیدگاه وحید بهبهانی (1117-1205ق)

باقری

حمید

استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران

19 02 2017

49 2 213 230 27 12 2014 19 06 2016

2017

https://jjfil.ut.ac.ir/article_62575.html

فقه امامی در طول تاریخ خود همواره با این واقعیت مواجه بوده که گاه حدیثی ضعیف السند مستند فتوای فقیهان بوده یا اصحاب به چنین حدیثی عمل کرده‌اند. این پدیده بحثی چالشی در میان فقیهان در پی داشته است مبنی بر اینکه آیا شهرت می‌تواند جبران‌کنندۀ ضعیف سند حدیثی باشد؟ همۀ فقیهان امامی در این باره هم‌نظر نیستند. از منظر برخی فقیهان، «شهرت» می‌تواند ضعف سندی حدیث را جبران نماید و اعتباربخش آن باشد. به نظر این فقیهان، اِعراض اصحاب در عمل به حدیثی هرچند صحیح السند در بی‌اعتباری آن مؤثر است. درمقابل، آن دسته از فقهایی که حجیت شهرت یا بعضی شاخه‌های آن را نپذیرفته‌اند، با قاعدۀ «جبران ضعف سند با شهرت» مخالفت کرده‌اند. وحیدبهبهانی از فقیهان بزرگ اصولی است که به برخی گونه‌های آن در جبران ضعف سندی حدیث تمسک جسته است. او شهرت عملی ـ به شرط موافقت با اصول و قواعد کلی و مسلّم ـ و فتوایی را هرچند مأخوذ از فتاوای فقیهان متأخر باشد در جبران ضعف سندِ حدیث پذیرفته، اما شهرت رواییِ صرف راعامل جبران ضعف سند نمی‌داند. وی همچنین معتقد است همان‌گونه که اِقبال عملی اصحاب، ضعف یک روایت را جبران می‌کند و سبب اعتبار روایت می‌شود، اِعراض اصحاب از یک روایت نیز موجب سستی آن می‌گردد.این نوشتار تلاش دارد تا با اشاره‌ای گذرا به طیف‌های مختلف فقیهان در مسألۀ «شهرت» و امکان جبران ضعف سند حدیث با استناد به آن، به تفصیل دیدگاه وحیدبهبهانی را در این باره مطرح نماید.

حدیث ضعیف ضعف سندی شهرت جبران ضعف سند وحید بهبهانی

[1]. قرآن کریم.

[2]. آهنگران (1381ش)، محمّد رسول، «اِعراض مشهور از خبر صحیح»، مجلۀ مجتمع آموزش عالی، پاییز 1381ش، ش19، صص183ـ198.

[3]. ابن‌منظور(1426ق)، محمّد بن مکرم، لسان العرب، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.

[4]. اردبیلی(1403ق)، احمد بن محمد، مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان، تحقیق: مجتبی عراقی و علی‌پناه اشتهاردی و حسین یزدی اصفهانی، قم: مؤسسة النشر الإسلامی.

[5]. استرآبادی(1424ق)، محمّد امین، الفوائد المدنیة والشواهد المکیة، تحقیق: رحمت الله رحمتی اراکی، قم: مؤسسة النشر الإسلامی.

[6]. أمین(؟)، سید محسن، أعیان الشیعة، تحقیق: حسن امین، بیروت: دار التعارف.

[7]. انصاری(1419ق)، مرتضی، فرائد الاُصول، قم: لجنة تراث الشیخ الأنصاری.

[8]. باقری(1391ش)، حمید، «نقد و تحلیل معیارهای احراز صدور حدیث نزد متقدّمان و متأخّران شیعه»، رسالۀ دکتری، اساتید راهنما: دکتر مجید معارف و دکتر منصور پهلوان، دانشگاه تهران.

[9]. بحرانی(1429ق)، یوسف بن احمد، لؤلؤة البحرین، تحقیق: سید محمد صادق بحرالعلوم، مکتبة فخراوی.

[10]. ــــــــــــــــ(؟)، الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة، قم: مؤسسة النشر الإسلامی.

[11]. بروجردی نجفی(؟)، محمد تقی، نهایة الأفکار، تقریراً لأبحاث آقا ضیاء الدین العراقی، قم: مؤسسة النشر الإسلامی التابعة لجماعة المدرسین.

[12]. بهائی(؟)، محمد بن حسین، مشرق الشمسین وإکسیر السعادتین، قم: مکتبة بصیرتی.

[13]. بهبهانی(1415ق)، محمد باقر، الفوائد الحائریة، قم: مجمع الفکر الإسلامی.

[14]. ــــــــــــــــ(1417ق)، حاشیة مجمع الفائدة والبرهان، قم: مؤسسة العلامة المجدد الوحید البهبهانی.

[15]. ــــــــــــــــ(1419ق)، الحاشیة علی مدارک الأحکام، قم: مؤسسة آل البیت علیهم السلام.

[16]. ــــــــــــــــ(1424ق)، مصابیح الظلام فی شرح مفاتیح الشرائع، قم: مؤسسة العلامة المجدد الوحید البهبهانی.

[17]. ــــــــــــــــ(1427ق)، حاشیة الوافی، قم: منشورات مؤسسة العلامة المجدد الوحید البهبهانی.

[18]. بهسودی(1412ق)، محمد، مصباح الأصول، تقریراً لبحث آیة الله العظمی السید أبوالقاسم الخوئی، تهران: نشر داوری.

[19]. جوهری(1407ق)، اسماعیل بن حماد، الصّحاح، تحقیق: احمد عبدالغفور عطار، بیروت: دار العلم للملایین.

[20]. حبّ الله(2006م)، حیدر، نظریة السنة فی الفکر الإمامی الشیعی، بیروت: مؤسسة الإنتشار العربی.

[21]. حجت(1386ش)، هادی، «ارزیابی اسناد الکافی از منظر علامه مجلسی در مرآة العقول»، مجلۀ علوم حدیث، پاییز و زمستان 1386ش، شماره 45 و 46، صص166ـ192.

[22]. حجتی بروجردی(؟)، بهاء الدین، حاشیة علی کفایة الأصول، تقریراً لأبحاث آیة الله العظمی السید حسین الطباطبائی البروجردی، انصاریان.

[23]. حر عاملی(1414ق)، محمد بن حسن، تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة، قم: مؤسسة آل البیت (علیهم السلام).

[24]. حسن بن زین الدین(1362ش)، منتقی الجمان فی الأحادیث الصحاح والحسان، تصحیح: علی اکبر غفاری، قم: مؤسسة النشر الإسلامی.

[25]. ــــــــــــــــ(1417ق)، معالم الدین، قم: مؤسسة النشر الإسلامی.

[26]. حسینی آل مجدد، سید حسن، «حدیث التسامح فی أدلة السنن: سنداً و متناً، مجلة علوم الحدیث»، السنة الأولی، العدد 2، صص271-290.

[27]. حلی(1364ش)، جعفر بن حسن، المعتبر، تحقیق و تصحیح: إشراف ناصر مکارم شیرازی، قم: موسسة سید الشهداء.

[28]. ــــــــــــــــ(1403ق)، معارج الأصول، تحقیق: محمّدحسین رضوی، قم: موسسة آل البیت (علیهم السلام).

[29]. حلی(1410ق)، حسن بن یوسف، إرشاد الأذهان، تحقیق: فارس حسون، چ اول، قم: مؤسسة النشر الإسلامی.

[30]. ــــــــــــــــ(1412ق)، منتهی المطلب فی تحقیق المذهب، چ اول، مشهد: مجمع البحوث الإسلامیة.

[31]. ــــــــــــــــ(1420ق)، تحریر الأحکام الشرعیة علی مذهب الإمامیة، تحقیق: ابراهیم بهادری، قم: مؤسسة الإمام الصادق (ع).

[32]. ــــــــــــــــ(1421ق)، تهذیب الوصول إلی علم الأصول، تحقیق: محمّد حسین رضوی کشمیری، لندن: مؤسسه امام علی (ع).

[33]. خاقانی(1404ق)، علی، رجال الخاقانی، تحقیق: سید محمّد صادق بحر العلوم، چ دوم، قم: مرکز نشر مکتب الإعلام الإسلامی.

[34]. خراسانی(1409ق)، محمدکاظم، کفایة الأصول، قم: مؤسسة آل البیت (علیهم السلام).

[35]. خمینی(1413ق)، روح الله، أنوارالهدایة، تهران: مؤسسة تنظیم ونشر آثار الإمام الخمینی قدس سره.

[36]. ــــــــــــــــ(1367ش)، تهذیب الأصول، قم: انتشارات دارالفکر.

[37]. رازی نجفی(؟)، محمّد تقی، هدایة المسترشدین، قم: مؤسسة النشر الإسلامی.

[38]. ربّانی(1387ش)، محمدحسن، آسیب‌شناسی حدیث، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی.

[39]. رضوی(1378ش)، سید عباس، «تسامح در ادله سنن از دیدگاه آقا حسین خوانساری»، مجلۀ فقه (کاوشی نو در فقه اسلامی)، بهار و تابستان 1378ش، ش19 و 20، صص208-239.

[40]. شهید اول (محمد بن مکّی، 1417ق)، الدروس الشرعیة فی فقه الإمامیة، قم: مؤسسة النشر الإسلامی.

[41]. ــــــــــــــــ(1419ق)، ذکری الشیعة، قم: مؤسسة آل البیت، 1419ق.

[42]. شهید ثانی (زین الدین بن علی، 1408ق)، الرعایة فی علم الدرایة، تحقیق: عبدالحسین محمّد علی بقال، قم: مکتبة آیة الله العظمى المرعشی النجفی.

[43]. صدر(؟)، حسن، نهایة الدرایة شرح الوجیزة للشیخ البهائی، تحقیق الشیخ ماجد الغرباوی، ایران، نشر مشعر.

[44]. صدر(1421ق)، سید محمّد باقر، دروس فی علم الأصول، قم: مؤسسة النشر الإسلامی.

[45]. طباطبائی(1412ق)، سید علی، ریاض المسائل، قم: مؤسسة النشر الإسلامی.

[46]. طوسی(1364ش)، محمد بن حسن، تهذیب الأحکام فی شرح المقنعة، تحقیق: سید حسن موسوی خرسان، طهران: دار الکتب الإسلامیة.

[47]. عابدینی(1385ش)، احمد، «بررسی تسامح در ادلۀ سنن»، مجلۀ فقه (کاوشی نو در فقه اسلامی)، پاییز 1385ش، ش49، صص29-38.

[48]. عاملی(1410ق)، سید محمّد، مدارک الأحکام فی شرح شرائع الإسلام، قم: مؤسسة آل البیت (علیهم السلام).

[49]. فراهیدی(1409ق)، خلیل بن احمد، کتاب العین، تحقیق: المهدی المخزومی و إبراهیم السامرائی، قم: مؤسسة دار الهجرة.

[50]. فضلی(1416ق)، عبدالهادی، أصول الحدیث، بیروت: مؤسسة امّ القری و التحقیق و النشر.

[51]. کرکی(؟)، حسین بن شهاب الدین، هدایة الأبرار إلی طریق الأئمة الأطهار، تحقیق: رؤوف جمال الدین، بی‌جا.

[52]. مامقانی(1411ق)، عبدالله، مقباس الهدایة فی علم الدرایة، تحقیق: محمّد رضا مامقانی، قم: مؤسسة آل البیت (ع).

[53]. مشکینی(1413ق)، علی، إصطلاحات الأصول، قم: دفتر نشر الهادی.

[54]. مظفر(1422ق)، محمّد رضا، أصول الفقه، تحقیق: صادق حسن‌زاده مراغی، قم: منشورات الفیروزآبادی.

[55]. مغنیه(1421ق)، محمّدجواد، فقه الإمام الصادق، چ دوم، قم: مؤسسه انصاریان، 1421ق.

[56]. منتظری(1415ق)، حسینعلی، نهایة الأصول، تقریراً لأبحاث آیة الله العظمى السید حسین الطباطبائی البروجردی، قم: بی‌جا.

[57]. میرمحمدی(1369ش)، سید ابوالفضل، «تسامح در ادله سنن: بحثی در اخبار من بلغ»، تابستان 1368ش، صص1ـ18 و بهار 1369ش، صص1ـ18.

[58]. نائینی(1429ق)، محمد حسین، فوائد الأصول، قم: موسسة النشر الاسلامی.

[59]. نوری طبرسی(1415ق)، حسین، خاتمة مستدرک الوسائل، قم: مؤسسة آل البیت (علیهم السلام).

[60]. هاشمی(1422ق)، سیدهاشم، حوار مع فضل الله حول الزهراء (س)، دارالهدی.

[61]. همدانی(؟)، آقا رضا، مصباح الفقیه، طهران: مکتبة الصدر، چاپ سنگی._||_

دانشگاه تهران

فقه و مبانی حقوق اسلامی

2008-8744

دانشگاه تهران

114

10.22059/jjfil.2017.62577

مقاله پژوهشی

کارآمدی قاعده ید در اثبات مالکیت حضرت زهرا علیها السلام بر فدک

کارآمدی قاعده ی ید در اثبات مالکیت حضرت زهرا علیها السلام بر فدک

بهاری میخوش

حمید

. کارشناس ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه آزاد اردبیل

عاملی

سید حسن

استادیار گروه فقه و مبانی حقوق دانشگاه آزاداسلامی اردبیل

19 02 2017

49 2 231 246 20 11 2014 19 06 2016

2017

https://jjfil.ut.ac.ir/article_62577.html

مسأله مصادره فدک یکی از مهمترین مسائل تاثیرگذار بر حوادث سیاسی و مسائل مربوط به حکومت اسلامی درصدر اسلام بوده و از زوایای گوناگونی قابل بررسی است. در این مقاله به اثبات مسائل فقهی مربوط به ملکیت فدک برای حضرت زهرا (سلام الله علیها) اشاره شده است. با استفاده از قاعده "ید" و با توجه به آیات و روایات در مستندات طرفین منازعه و با توجه به استدلال‌های حضرت فاطمه (س) در مورد فدک و مقایسة آن با قوانین حقوقی اسلام، اثبات می‌کنیم نمی‌توان با استناد به حدیث «لانورث» که اعتبارخویش را به دلیل تعارض با قرآن و سیره انبیاء از دست داده، حضرت فاطمه(س) را ازحق خود محروم کرد. و این تصمیم حکومت با کتاب و سنت مغایرت دارد. همچنین براساس اسناد موجود در پرونده فدک، خلیفة اول هیچ گونه مدرکی دال بر مالکیت آن نداشته و ادعا و شاهد خواستن آن‌ها نیز بی‌مورد بوده و این داوری از جهات مختلف اشکال دارد.

حدیث لانورث فاطمه فدک قاعده ید مالکیت

[1]. قرآن، ترجمه ناصر مکارم شیرازی

[2]. البخاری، محمدبن اسماعیل؛ (1401) صحیح البخاری، دارالفکر.

[3]. ابن أبی الحدید، عبدالحمید؛ (1962)شرح نهج البلاغة، تحقیق: محمد أبوالفضل إبراهیم، دار إحیاء الکتب العربیة

[4]. ابن حجر عسقلانی، شهاب الدین احمدبن علی بن محمد؛(؟)، فتح الباری؛ شرح صحیح البخاری، ط دوم، دارالمعرفه، لبنان.

[5]. ــــــــــــــــ 1415ه‍، الإصابة، تحقیق: الشیخ عادل أحمد عبد الموجود، الشیخ علی محمد معوض، الطبعة الأولی، دار الکتب العلمیة، بیروت.

[6]. ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد؛ (1391ه‍‌‍‌)تاریخ ابن خلدون، مؤسسة الأعلمی، بیروت، لبنان.

[7]. ابن شبة النمیری البصری، ابوزیدعمر؛ (1368)تاریخ المدینة المنوره، تحقیق: فهیم محمد شلتوت، القدس، قم، دارالفکر، قم، إیران.

[8]. ابن عساکر، ابو القاسم علی بن حسن بن هبة الله شافعی دمشقی (1415ه‍‌)، تاریخ مدینه دمشق، 70 جلدی، دالفکر، بیروت، لبنان.

[9]. ابن قدامه، عبدالله، (بی تا)، (بی چا)، دارالکتب العربی، بیروت، لبنان.

[10]. ابن کثیر، عمادالدین اسماعیل؛ (1412)،تفسیرالقرآن العظیم، تحقیق: تقدیم: یوسف عبدالرحمن المرعشلی، دارالمعرفة، بیروت، لبنان.

[11]. ابن منظور، محمدبن مکرم؛ (1405)، لسان العرب، نشر أدب الحوزة، (بی چا)، قم، ایران.

[12]. ابن هشام، ابومحمد عبدالملک؛ (1383) السیرة النبویة، تحقیق و ضبط و تعلیق: محمدمحیی الدین عبد الحمید، المدنی، القاهرة، مصر.

[13]. امینی، عبدالحسین احمد؛ (1397) الغدیر، ط چهارم، دارالکتاب العربی، بیروت، لبنان.

[14]. الأندلسی، عبدالله بن عبدالعزیز البکری؛ (1403)، المعجم ما استعجم، تحقیق و ضبط: مصطفی السقا، چاپ: سوم، عالم الکتب، بیروت، لبنان.

[15]. بحرانی، سیدهاشم؛ (1413) مدینة المعاجز، تحقیق: الشیخ عزة الله المولائی الهمدانی، ط الاولی، بهمن، مؤسسة المعارف الإسلامیة، قم، ایران.

[16]. البلاذری، احمدبن یحیی بن جابر؛ (1956) فتوح البلدان، تحقیق: نشر و إلحاق و فهرسة: الدکتور صلاح الدین، مطبة لجنة البیان العربی، مکتبه النهضة العربیة المصریة، قاهره.

[17]. بیهقی، ابی بکر احمدبن الحسین بن علی؛ (بی تا) السنن الکبری، دار الفکر، مکتبه اهل بیت آیت الله مرعشی نجفی.

[18]. الثعالبی، عبدالرحمن بن محمد؛ (1418) تحقیق: الدکتور عبدالفتاح أبوسنة، الشیخ علی محمد معوض، و الشیخ عادل أحمد عبد الموجود، چاپ الأولی، دارإحیاء التراث العربی، بیروت.

[19]. الجوهری، اسماعیل ابن حماد؛ (1407)، الصحاح، تحقیق: أحمد عبدالغفور العطار، ط: چهارم، دار العلم للملایین، بیروت، لبنان.

[20]. الجوهری، ابی بکر احمدبن عبدالعزیز؛ (1413)، السقیفة و فدک، تقدیم و جمع و تحقیق: الدکتور الشیخ محمدهادی الأمینی، چاپ: دوم، شرکة الکتبی للطباعة و النشر، بیروت، لبنان.

[21]. حرعاملی، محمد بن حسن (1104)، وسایل الشیعه، مؤسّسة آل البیتِ علیهم السلام لإحیاء التُّراثِ.

[22]. حسکانی،حاکم؛ (؟)، المستدرک، تحقیق: إشراف: یوسف عبدالرحمن المرعشلی، دارمعرفه، بیروت، لبنان.

[23]. حلبی، علی بن برهان الدین؛ (1400)السیرة الحلبیة، بیروت، دار المعرفة.

[24]. الحموی، یاقوت بن عبدالله؛ (؟)، معجم البلدان، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، لبنان.

[25]. الذهبی، شمس الدین محمدبن احمدبن عثمان؛ (1407)، تاریخ الاسلام، تحقیق، عمر عبدالسلام، تدمری، چاپ: الاولی، دارالکتب العربی، بیروت، لبنان.

[26]. ـــــــــ ، سیر اعلام النبلاء؛ (1413ه‍‌)، تحقیق: شعیب الأرناؤوط، محمد نعیم العرقسوسی، ط: هفتم، مؤسسة الرسالة، بیروت،

[27]. الرازی، فخرالدین محمدبن اسماعیل، تفسیرکبیر؛ (؟)، ط: سوم، (بی چا).

[28]. الراوندی، قطب الدین؛ (1409ه‍‌) الخرائج و الجرائح، تحقیق: مؤسسة الإمام المهدی(ع)، بإشراف السید محمدباقر الموحد الأبطحی، چاپ: اول، کاملة محققة، العلمیة، قم المقدسة، ذی الحجة.

[29]. السیوطی، جلال‌الدین،(؟)، الدرالمنثور، دار المعرفة للطباعة والنشر؛ بیروت، لبنان، (بی‌چا).

[30]. سرخسی، محمدبن احمدبن سهل ابن شمس الدین، (1406ه‍‌) المبسوط، دارالمعرفه، بیروت، لبنان.

[31]. شهرستانی، محمدبن عبدالکریم، (؟) الملل و النحل، تحقیق: محمدسیدکیلانی، دارالمعرفة، بیروت، لبنان.

[32]. شوکانی، محمدبن علی بن عبدالله؛ (؟) فتح القدیر، عالم الکتب، (بی چا).

[33]. الصدوق، محمدبن علی بن حسین بن بابویه، (1404) عیون أخبار الرضا (ع)، تحقیق: تصحیح و تعلیق و تقدیم: الشیخ حسین الأعلمی، ط الاولی، مطابع مؤسسة الأعلمی، بیروت، لبنان.

[34]. الطبرسی، علی ابی الفضل بن الحسن (1386)، الاحتجاج، تحقیق: تعلیق و ملاحظات: السیدمحمد باقر الخرسان، دار النعمان، النجف الأشرف.

[35]. الطبری، محمدبن جریر؛ (1415ه‍‌) جامع البیان، تحقیق: تقدیم: الشیخ خلیل المیس، ضبط و توثیق و تخریج: صدقی جمیل العطار، دار الفکر، بیروت، لبنان.

[36]. ـــــــــ؛ (1403)، تاریخ الطبری (تاریخ الامم و الملوک)، تحقیق: مراجعة و تصحیح و ضبط: نخبة من العلماء الأجلاء، ط چهارم، مؤسسة الأعلمی، بیروت، لبنان.

[37]. الطریحی، فخرالدین (1408ه‍‌)،مجمع البحرین، تحقیق: السید أحمد الحسینی، چاپ دوم، مکتب النشر الثقافة الإسلامیة.

[38]. العیاشی، محمد بن مسعود، (؟) تفسیر العیاشی، تحقیق: الحاج السیدهاشم الرسولی المحلاتی، المکتبة العلمیة الإسلامیة، طهران، (بی چا).

[39]. الکوفی، فرات بن إبراهیم، (1410ه‍‌) تفسیر فرات، تحقیق: محمدالکاظم، چاپ: اول، مؤسسة الطبع و النشر التابعة لوزارة الثقافة و الإرشاد الإسلامی، طهران.

[40]. مالک، ابن انس، (1323)، المدونه الکبری، مطبعه السعاده، دارالاحیاء التراث العربی، بیروت، لبنان.

[41]. المتقی الهندی، علاءالدین علی المتقی بن حسام الدین؛ (1409) کنزالعمال، تحقیق: ضبط و تفسیر: الشیخ بکری حیانی، تصحیح و فهرسة: الشیخ صفوة السقا، مؤسسة الرسالة، بیروت، لبنان.

[42]. مجلسی، محمدباقر؛ (1403ه‍‌) بحار الأنوار، تحقیق: عبد الرحیم الربانی الشیرازی، ط سوم، المصححة، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، لبنان.

[43]. محقق داماد، سید مصطفی (1406ه‍‌)، قواعد فقه، ج1، چاپ دوازدهم، مرکز نشر علوم اسلامی، تهران، ایران.

[44]. المسعودی، علی بن حسین؛ (؟) التنبیه والإشراف، دار صعب، بیروت، لبنان.

[45]. المفید، محمدبن نعمان؛ (1410)، المقنعة، تحقیق: مؤسسة النشر الإسلامی، ط دوم، مؤسسة النشر الإسلامی التابعة لجماعة المدرسین بقم المشرفة.

[46]. مکارم الشیرازی، ناصر؛ (1383)، القواعدالفقهیه، چاپ دوم، مدرسه الامام امیرالمومنین (ع)، قم.

[47]. موسوی بجنوردی، سیدمحمد، سید (پاییز 79)؛ قواعد فقهیه، تهران: موسسه چاپ و نشر عروج.

[48]. نراقی، احمد (1373)، مستند الشیعه، چاپ اول، موسسه آل البیت الحیاء التراث.

[49]. النیشابوری، مسلم ابن حجاج؛ (؟)، الصحیح، دارالفکر، بیروت، لبنان مکتبه اهل البیت آیة الله العظمی مرعشی(ره).

[50]. هیثمی، نورالدین علی بن ابی بکر؛ (؟) الصواعق المحرقه، (بی چا)، مکتبه القاهره، قاهره، مصر.

[51]. ولایی، عیسی، (1384)، قواعد فقهی، چاپ چهارم، اصفهان، مرکز فرهنگی شهید مدرس._||_

دانشگاه تهران

فقه و مبانی حقوق اسلامی

2008-8744

دانشگاه تهران

114

10.22059/jjfil.2017.62579

مقاله پژوهشی

منابع، روش‌های استدلال، مزایا و معایب مکتب اصولی احناف

منابع، روش های استدلال، مزایا و معایت مکتب اصولی احناف

پارسا

فرزاد

استادیار گروه فقه و حقوق شافعی دانشگاه کردستان

19 02 2017

49 2 247 259 14 04 2014 18 04 2016

2017

https://jjfil.ut.ac.ir/article_62579.html

مکتب فقها از مکاتب مشهور اصولی به ویژه در میان احناف است. در این مکتب به روشی استقرائی مسائل و قواعد اصولی از فروع فقهی استنباط می‌شود. شاید علت گرایش به این مکتب، عدم وجود منبع اصولی از ائمه حنفی بوده است. آغاز کار این مکتب را می‌توان به نیمه‌های قرن سوم هجری برگرداند. اثبات و تقریر قواعد به مقتضای فروع منقول از ائمه مذهب، التزام به مذهب در قواعد و اصول استنباطی، تنوع و تازگی مثال‌ها، ساختن یک قاعده اصولی از فرع فقهی یا تغییر آن به خاطر وجود یک فرع فقهی معارض، عملی و کاربردی کردن قواعد اصولی، وجود مصداق فقهی برای مباحث اصولی، آسان نبودن مطالعه، تحقیق و جستجو در کتب مکتب، اثبات و تقریر قواعد به مقتضای فروع منقول از ائمه مذهب از مهم‌ترین ویژگی های این مکتب اصولی است. ضعف روش بحث و استنتاج قواعد اصولی در این مکتب، موجب شده است که این روش اصولی تا حدی منسوخ شود.

احناف اصول فقه مکتب اصولی

[1]. ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد (1960). مقدمه ابن خلدون. قاهره، لجنه البیان العربی.

[2]. ابن عابدین، محمدامین (1386). حاشیه ردالمحتار علی الدرّ المختار، جلد1، قاهره، مطبعه مصطفی الحلبی.

[3]. ابن عابدین، محمد امین (1386). حاشیه ردالمحتار علی الدرّ المختار، جلد6، قاهره، مطبعه مصطفی الحلبی.

[4]. ابن الهمام، کمال الدین محمد بن عبدالواحد (؟). فتح القدیر شرح الهدایه و معه العنایه علی الهدایه. قاهره، مطبعه مصطفی حلبی.

[4]. پارسا، فرزاد (1389). جستاری در منابع، روش‌های استدلال، محاسن و معایب مکتب اصولی متکلمان. فقه و مبانی حقوق اسلامی (مقالات و بررسیها) سال چهل و سوم، شماره یکم، بهار و تابستان1389، ص 11 تا 29.

[6]. جوینی، ابوالمعالی عبدالملک بن عبدالله (2002). البرهان فی اصول الفقه. بیروت، داراحیاء التراث العربی.

[7]. حسن، خالد رمضان (1998). معجم اصول الفقه. قاهره، دارالروضه.

[8]. خرابشه، عبدالرؤوف مفضی (2005). منهج المتکلمین فی إستنباط الأحکام الشرعیه. بیروت، دار ابن حزم.

[9]. دبوسی، أبوزید عبیدالله بن عمر (2006). تقویم الأدله فی أصول الفقه. بیروت، المکتبه العصریه.

[10]. ذویب، حمادی (2009). جدل الأصول و الواقع. طرابلس، دار المدار الإسلامی.

[11]. زنجانی، محمودبن أحمد أبوالمناقب (1398). تخریج الفروع علی الأصول. بیروت، مؤسسه الرساله.

[12]. سایس، محمدعلی (2004). تاریخ الفقه الاسلامی. دمشق، دارالفکر.

[13]. سرخسی، أبوبکر محمدبن‌أحمد بن أبی سهل (2005). أصول السرخسی. بیروت، دارالفکر.

[14]. ---------- (2000). المبسوط، جلد9، بیروت، دارالفکر.

[15]. سمرقندی، علاء الدین محمد بن عبدالحمید (2004). المیزان فی أصول الفقه، جلد1، بیروت، دار الکتب العلمیه.

[16]. شیرازی، ابراهیم بن علی بن یوسف (؟). المهذب فی فقه الإمام الشافعی. بیروت، دار الفکر.

[17]. غزالی، ابوحامد محمد بن محمد بن محمد (2000). المستصفی فی علم الأصول. بیروت، دار الکتب العلمیه.

[18]. فلوسی، مسعود بن موسی (2004). مدرسة المتکلمین. ریاض، مکتبه الرشد._||_

دانشگاه تهران

فقه و مبانی حقوق اسلامی

2008-8744

دانشگاه تهران

114

10.22059/jjfil.2017.62581

مقاله پژوهشی

رابطه الگوهای حقوقی ادارۀ خانواده با حقوق مالی زوجین

صادقی

محمد

دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه مفید

عالی پناه

علیرضا

استادیار دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

شفیع زاده خولنجانی

مصطفی

دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری

19 02 2017

49 2 261 278 04 01 2015 19 06 2016

2017

https://jjfil.ut.ac.ir/article_62581.html

این مقاله در صدد است بر اساس پاسخی که به رابطه الگوهای حقوقی اداره خانواده با نظام حقوقی حاکم بر روابط مالی زوجین می‌دهد، به تحلیل سیر قانون‌گذاری این حوزه در ایران بپردازد. به عقیده نگارندگان، حقوق مالی زوجین در واقع تنظیم اقتدار دوطرف نکاح در خانواده را هدف گرفته و بازتاب‌دهنده جایگاه هر یک از زوجین در ساختار قدرت در خانواده است. مطابق این مدعا، نظام‌هایی که بر استقلال مالی زوجین و تحمیل مسؤولیت‌های مالی اداره خانواده بر زوج تأکید می‌کنند، بیش‌تر به الگوی ریاستی اداره خانواده و نظام‌هایی که بر اشتراک اموال زوجین و تقسیم مسؤولیت‌های مالی اداره خانواده تأکید دارند، بیش‌تر به الگوی مشارکتی اداره خانواده تمایل دارند. بنابراین، تحمیل مسؤولیت مالی به هر یک از دوطرف، توانایی حقوقی و واقعی او برای اعمال قدرت در خانواده را افزایش می‌دهد؛ همان‌گونه که کاستن از مسؤولیت‌های مالی هر یک از دوطرف از توانایی حقوقی و واقعی او در زمینه مذکور می‌کاهد. با این وجود، با عنایت به تشدید مسؤولیت‌های مالی زوج در قوانین ایران در سال‌های گذشته می‌توان گفت گرچه هدف خودآگاه قانون‌گذار ایرانی از این امر ظاهراً تدارک نقص نظام‌های حمایت اجتماعی از بانوان در کشور بوده، لکن، خواسته یا ناخواسته، در جهت تحکیم الگوی ریاستی در نکاح دائم گام برداشته است.

الگوی حقوقی مدیریت خانواده الگوی ریاستی اداره خانواده الگوی مشارکتی اداره خانواده حقوق مالی زوجین

[1]. قرآن کریم

[2]. اراکی، محمدعلی (1419 ه‍.ق.). کتاب النکاح. قم: نور نگار.

[3]. امیرمحمدی، محمدرضا (1388). نظام مالی خانواده (1). تهران: میزان.

[4]. انصاری‌پور، محمدعلی؛ صادقی‌مقدم، محمدحسن (1384). «اجرت‌المثل کارهای زوجه و نقد آرای محاکم در این زمینه»، فصلنامه مدرس علوم انسانی، صص 1ـ24.

[5]. انصاری دزفولی، مرتضی بن محمد امین (1415 ه‍. ق.). کتاب المکاسب (للشیخ الأنصاری)، قم: کنگره بزرگداشت شیخ اعظم انصاری.

[6]. الجبعی العاملی، زین‌الدین بن علی (شهید ثانی) (1403ه‍.‌ق.). الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، قم: دارالهادی للمطبوعات.

[7]. الجبعی العاملی، زین‌الدین بن علی (شهید ثانی) (1413ه‍.‌ق). مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام. قم: مؤسسه المعارف الإسلامیه.

[8]. جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1368). حقوق متوسط حقوق مدنی؛ حقوق خانواده. تهران: کتابخانه گنج دانش.

[9]. جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1378). مبسوط در ترمینولوژی حقوق. تهران: گنج دانش.

[10]. جهانی، فرخ‌زاد (1391). رژیم حقوقی اشتراک اموال زوجین. لیلا سادات اسدی در حقوق مالی و اقتصادی خانواده (صص 207ـ241). تهران: دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام).

[11]. حرّ عاملی، محمدبن‌حسن (1409 ه‍.ق.). وسائل الشیعه. قم: مؤسسه آل‌البیت (علیهم‌السلام).

[12]. حلّی (محقق)، جعفر بن حسن (1408 ه‍.ق.). شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام. قم: مؤسسه اسماعیلیان.

[13]. خوانساری، سیداحمد (1405 ه‍.ق.). جامع المدارک فی شرح مختصر النافع خوانساری. قم: مؤسسه اسماعیلیان.

[14]. دیانی، عبدالرسول (1387). حقوق خانواده، چاپ اول، تهران: نشر میزان.

[15]. راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412 ه‍.ق.). مفردات الفاظ القرآن. لبنان: دارالعلم.

[16]. زحیلی، وهبه (1420 ه‍.ق.). الاسره المسلمه فی العلم المعاصر. دمشق: دارالفکر.

[17]. صفایی، سید حسین؛ امامی، اسدالله (1388). مختصر حقوق خانواده. تهران: میزان.

[18]. طباطبایی، سیدمحمدحسین. (1376). المیزان فی تفسیر القرآن. تهران: دارالکتب الاسلامیه.

[19]. عوده، عبدالقادر (1418 ه‍.ق). التشریع الجنایی الاسلامی. بیروت: مؤسسه الرساله.

[20]. فضل الله، سید محمدحسین (1420 ه‍.ق.). دنیا المرأه. بیروت: دارالملاک.

[21]. فضل الله، سیدمحمدحسین (1421 ه‍.ق.). تأمّلات اسلامیه حول مرأه. بیروت: دارالملاک.

[22]. فیروزآبادی، محمد بن یعقوب (بی‌تا). القاموس المحیط. بیروت: دارالجیل.

[23]. فیض، علی‌رضا (1378). مبادی فقه و اصول. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

[24]. کاتوزیان، ناصر (1387). قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی. تهران: میزان.

[25]. کاتوزیان، ناصر (1388). حقوق مدنی خانواده. تهران: شرکت سهامی انتشار.

[26]. کلینی، محمد بن یعقوب (1407 ه‍.ق.). الکافی. تهران: دارالکتب الإسلامیه.

[27]. گرجی، ابوالقاسم (1390 ش.). آیات الاحکام (حقوقی و جزایی). چاپ پنجم، تهران: نشر میزان.

[28]. محقق داماد، سیدمصطفی (1380). بررسی فقهی حقوق خانواده ـ نکاح و انحلال آن. چ8، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.

[29]. مطهری، مرتضی (1369). نظام حقوقی زن در اسلام. قم: صدرا.

[30]. معلوف، لویس (1380 ش.)، المنجد فی اللغه. چاپ دوم، تهران: اسلام.

[31]. معین، محمد (1380). فرهنگ معین. تهران: امیرکیبر.

[32]. موسوی سبزواری، سید عبدالاعلی (1416 ه‍.ق.). مهذّب الاحکام، چاپ چهارم، قم: المنار.

[33]. نراقی، أحمد بن محمدمهدی (1415 ه‍.ق‌). مستند الشیعه فی أحکام الشریعه، قم: مؤسسه آل البیت (علیهم‌السلام).

[34]. Stark, Barbara (2005). International Family Law, anIntroduction, U.K: Ashgate Publishing Limit._||_

دانشگاه تهران

فقه و مبانی حقوق اسلامی

2008-8744

دانشگاه تهران

114

10.22059/jjfil.2017.62584

مقاله پژوهشی

شاخصه‌ها و احکام حقوق وابسته به شخصیت انسان

شاخصه ها و احکام حقوق وابسته به شخصیت انسان

مظهر قراملکی

علی

استاد گروه فقه و مبانی حقوق دانشکده الهیات دانشگاه تهران

قدرتی

فاطمه

استادیار گروه الهیات دانشگاه یاسوج

نظری توکلی

سعید

دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه تهران

19 02 2017

49 2 279 293 18 10 2015 19 06 2016

2017

https://jjfil.ut.ac.ir/article_62584.html

شخصیت انسان و قوانین حاکم بر حقوق مربوط به آن، موضوع بسیاری از تحقیق های فقهی و حقوقی معاصر است. بسیاری با نظر به شخصی بودن حقوق متعلق به شخصیت انسان، حق تمتع نسبت به آن را مختص به خود شخص دانسته‌اند و با اعتقاد به تکوینی و ذاتی بودن این حقوق، اصل اولیه را عدم امکان اسقاط یا نقل و انتقال آن‌ها می‌دانند؛ در حالی که با توجه به امکان جداسازی طرفیت اضافه در برخی از این حقوق و پذیرش دائمی بودن آن‌ها، همچون حق کرامت انسانی و حریم خصوصی، حق فرد نسبت به آثار و ابداعات فکری، حق نسب، حق نام و عنوان و هویت، حق بهره‌مندی ازحیثیت اجتماعی، حق تابعیت و....؛ بازنگری احکام و ویژگی‌های مربوط به این حقوق ضروری است. در این مقاله کوشیده شده است تا ضمن انطباق ویژگی‌های "حق" درحقوق وابسته به شخصیت و با توجه به نوع رابطه این حقوق با شخصیت انسان، در بسیاری از این حقوق، معتقد به اسقاط‌پذیری یا قابلیت نقل و انتقال شد.

حق حق وابسته به شخصیت شخصیت

[1]. آقایی، مجید؛ (1385). جرایم علیه مردگان در حقوق جزای ایران، تهران، میثاق عدالت، ص85 و97.

[2]. الانصاری، مرتضی؛ (1415). المکاسب، 6 جلد، قم، کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری، انصاری، ج1، ص232ـ224؛ ج6، ص110.

[3]. ابن تیمیة، عبد السلام بن عبدالله؛ (1325). محرر فی الفقه علی مذهب الامام احمد بن حنبل، چاپ دوم، 2 جلد، الریاض، مکتبة المعارف، ج1، ص276.

[4]. ابن‌رشد القرطبی، محمد؛ (1405). الف) الجامع لاحکام القرآن، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ج2، ص75.

[5]. ابن قدامه، عبدالله بن أحمد؛ (1410). المغنی، چاپ دوم، 11 جلد، القاهرة، دارالهجرة، ج3، ص 579؛ ج9، ص25-24.

[6]. ---------- ؛ (1348). الشرح الکبیر( حاشیة کتاب المغنی)، بیروت، دارالکتب العربی، ج1، ص 230 و 32ـ30.

[7]. ابن ماجه القزوینی، محمد بن یزید؛ (1372). سنن ابن‌ماجة، 2 جلد، تحقیق: محمد فؤاد عبد الباقی، القاهره، دار إحیاء الکتب العربیة،ج2، ص 807.

[8]. ابن الهمام، محمد بن عبد الواحد؛ (1405). شرح فتح القدیر علی الهدایة شرح بدایة المبتدی، چاپ دوم، بیروت، دارالفکر، ج4، ص 197.

[9]. أبو سنة، أحمد؛ (1387). النظریات العامة للمعاملات فی الشریعة الإسلامیة، القاهره، مطبعة دار التأنیف، ص6.

[10]. ابوزهره، محمد؛ (؟).احکام الترکات و المواریث، القاهرة، دار الفکر العربی، ص 51.

[11]. امیری‌ قائم‌مقامی، عبدالمجید؛ (1378)؛ حقوق تعهدات، تهران، نشر میزان، ج1، ص 35ـ29.

[12]. بحرالعلوم، سیدمحمد بن محمدتقی؛ (1362). بلغة الفقیة، 4 جلد، تهران، نشرمحمدتقی آل بحرالعلوم، ج1، ص18ـ17.

[13]. بهجت، محمدتقی؛ (1384). جامع المسائل (تعلیق و شرح بر ذخیره العباد)، 5 جلد، قم، دفتر آیه الله بهجت.

[14]. پروین، فرهاد؛ (1380). خسارت معنوی در حقوق ایران، تهران، ققنوس، ص 28ـ20.

[15]. التمیمی المغربی، النعمان بن محمد؛ (؟). دعائم الإسلام، چاپ دوم، 2 جلد، تحقیق: آصف بن علی اصغر فیضی، القاهرة، دارالمعارف، ج2، ص395.

[16]. التوحیدی، محمدعلی؛ (1412). مصباح الفقاهة فی المعاملات، بیروت، دارالهادی، ج2، ص39.

[17]. الجبلی‌العاملی، زین‌الدین علی؛ (1419). مسالک الافهام فی شرح شرایع‌الاسلام، 4 جلد، قم، موسسة المعارف الاسلامیة، ج12، ص341.

[18]. لحائری، سیدکاظم؛ (1403)، فقه العقود، چاپ سوم، قم، مجمع الفکر الاسلامی، ج1، ص140 و 139ـ138.

[19]. الحرالعاملی، محمد؛ (1403). وسائل الشیعه إلی تحصیل مسائل الشریعه، 20 جلد، تصحیح و تعلیق: عبد الرحیم الربانی الشیرازی، بیروت، احیاء التراث العربی، ج17، ص551.

[20]. الحمیری، عبدالله‌بن جعفر؛ (1413). قرب الأسناد، قم، مؤسّسة آل البیت علیهم‌السلام لإحیاء التراث، ص88، ح292.

[21]. الخمینی، روح الله؛ (1410ق). البیع، الطبعة الرابعة، 5 جلد، قم، مؤسسه الاسماعیلیان، ج1، ص48؛ ج5، ص256ـ255 و 375ـ378.

[22]. الخویی، ابو القاسم؛ (1371). مصباح الفقاهة، قم، مطبعة الغدیر، ج2، ص13.

[23]. الدرینی، فتحی؛ (1404). حق الابتکار فی الفقه الإسلامی المقارن، بیروت، مؤسسة الرسالة، ص 55.

[24]. روحانی، محمدصادق؛ (1440). المسائل المستحدثة، قم، موسسة دارالکتابة، ص226ـ228.

[25]. الزرقا، مصطفی؛ (1968). المدخل الفقهی العام، دمشق، دار الفکر، ج3، ص21.

[26]. الزیلعی الحنفی، عثمان؛ (1313). تبیین الحقائق شرح کنز الدقائق و حاشیة الشلبی، القاهره، المطبعة الکبری الأمیریة ـ بولاق، ص829.

[27]. سلطانی نژاد، هدایت‌الله؛ (1380). خسارت معنوی، قم، انتشارات ثقلین، ص 63 به بعد.

[28]. السنهوری، عبدالرزاق احمد؛ (1967). الوسیط فی شرح القانون المدنی، بیروت، الدراسات الإسلامیة. ج8، ص278ـ277.

[29]. الشربینی الخطیب، محمد؛ (1377). مغنی المحتاج فی شرح المنهاج، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ج2، ص 305.

[30]. الشوکانی، محمدعلی؛ (1357). نیل الأوطار من أسرار منتقی‌الأخبار،مصر، مطبعةالعثمانی، مصر، ج6، ص62.

[31]. صادقی مقدم، هوشنگ؛ (1367). حقوق مؤلف در ایران و کنوانسیونهای بین‌المللی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، ص139.

[32]. صفایی، سیدحسین؛ (1386). حقوق مدنی و حقوق تطبیقی، چاپ دوم، تهران، میزان، ص81.

[33]. صفایی،سیدحسین؛ قاسم‌زاده، مرتضی؛ (1388). اشخاص و محجورین، تهران، انتشارات سمت، ص 15 به بعد.

[34]. طاهری، حبین الله؛ (1375). حقوق مدنی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ج1، ص 42ـ40.

[35]. الطباطبایی، سیدعلی؛ (1412). ریاض المسائل، 14 جلد، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، ج1، ص527؛ ج2، ص186ـ191؛ ج13، ص531.

[36]. الطباطبایی الیزدی، سیدمحمدکاظم؛ (1410). حاشیةالمکاسب، 2 جلد، قم، مؤسسة‌ الاسماعیلیان، ج1، ص 56؛ ج 2، ص143.

[37]. الطوسی، محمدبن‌حسن؛ (1351). المبسوط فی فقه الامامیة، 8 جلد، قم، المکتبة المرتضویة، ج8، ص16.

[38]. الغروی الاصفهانی، محمدحسین؛ (1418). رسالة فی تحقیق الحق و الحکم، قم، أنوار الهدی، ص45ـ50.

[39]. الغروی التبریزی، میرزاعلی؛ (1425). التنقیح فی شرح المکاسب، قم، مؤسسه احیاءاثار الامام الخوئی، ج36، ص34.

[40]. الغفوری، خالد؛ (1429). «دراسات مقارنة فی فقه القرآن: ترکة المیت»، فقه اهل البیت (عربی)، ایران، دوره 13، شماره 52، ص204ـ 183.

[41]. کاتوزیان، ناصر؛ (1382). دوره مقدماتی حقوق مدنی: اموال و مالکیت، تهران، میزان، ص321.

[42]. الکرمی الحنبلی، مرعی‌بن یوسف؛ (1959). غایة المنتهی فی جمع الإقناع و المنتهی، دمشق، دارالسلامة، ج2، ص32.

[43]. المجلسی، محمدباقر؛ (1403). بحارالانوار الجامعة لدرر اخبار الائمه الاطهار(ع)، چاپ سوم، بیروت، مؤسسة الوفاء، ج78، ص273.

[44]. مصباح یزدی، محمدتقی؛ (1391). آموزش فلسفه، تهران، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ج1، ص183

[45]. مظهر قراملکی، علی و قدرتی، فاطمه و نظری توکلی، سعید؛ (1393). «معناشناسی حق معنوی در گفتمان حقوقی اسلام و ایران»، دوفصلنامه فقه و حقوق اسلامی، ایران، سال 5، شماره 9، پاییز ـ زمستان، ص190ـ161.

[46]. الموسوعة الفقهیة؛ (1408). کویت، وزارة الاوقاف و الشئون الاسلامیة، ج۹، ص۳۹۱ـ ۴۱۸.

[47]. النجفی، محمدحسن؛ (1373). جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، چاپ چهارم، 43 جلد، تهران، دارالکتب الإسلامیّة، ج23، 75و 152؛ ج34، ص85.

[48]. النجفی الخوانساری، موسی بن محمد؛ (1418). منیة الطالب فی شرح المکاسب (تقریرات آیة ‌اللّه نایینی)، قم، مؤسسة النشر اسلامی، ج 1، ص108؛ ج3، ص 298.

[49]. نقیبی، ابوالقاسم؛ (1388). نظریه جبران خسارت به حقوق وابسته به شخصیت کودک، فصلنامه فقه و حقوق خانواده (ندای صادق سابق)، شماره 33، بهار، ص 115ـ88.

_||_

دانشگاه تهران

فقه و مبانی حقوق اسلامی

2008-8744

دانشگاه تهران

114

10.22059/jjfil.2017.62586

مقاله پژوهشی

تحلیل ارش بر مبنای ضمان معاوضی فروشنده نسبت به وصف سلامت کالا

تحلیل أرش بر مبنای ضمان معاوضی فروشنده نسبت به وصف سلامت کالا

قنواتی

جلیل

دانشیار گروه حقوق خصوصی پردیس فارابی دانشگاه تهران

مسعودیان زاده

سید ذبیح اله

دانشجوی دکتری حقوق خصوصی پردیس فارابی دانشگاه تهران

19 02 2017

49 2 295 310 27 10 2014 19 06 2016

2017

https://jjfil.ut.ac.ir/article_62586.html

ضمان معاوضی، ضمان و التزام دو طرف نسبت به اجرای عقد است. پس همچنان‌که اجزای مبیع مورد ضمان فروشنده است، وصف سلامت کالا نیز مورد ضمان و التزام بائع است. با این حال، از آن‌جا که وصف سلامت از شروط ضمن عقد و از جمله تعهدات فرعی است و برخلاف اجزای مبیع، سهمی در انعقاد و تجزیه بیع ندارد، فقدان آن موجب انفساخ جزئی قرارداد نشده، التزام فروشنده نسبت به وصف صحت به ارش تبدیل می‌شود. براین اساس، ارش بدل ضمان و التزام معاوضی فروشنده نسبت به اجرای عقد در قسمت تعهّد فرعی وصف سلامت کالا است و با وجود التزام متعاملین نسبت به اجرای تعهدات فرعی، این تبدیل التزام در فقدان وصف سلامت کالا منحصر نبوده، در فقدان دیگر اوصاف و تعذر دیگر شروط ضمن عقد نیز قابل جریان است. همچنین جریان ضمان معاوضی نسبت به وصف سلامت کالا اجبار به تعمیر کالای معیوب را توجیه کرده و ارش را به بیع کلی فی الذمه هم گسترش می‌دهد.

ارش تعمیر کالا تعهّد فرعی تقلیل ثمن ضمان معاوضی غرامت وصف سلامت

[1]. اخلاقی، بهروز؛ (1385). اصول قراردادهای تجاری بین‌المللی. چ 2، تهران، موسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی.

[2]. أنصاری، مرتضی؛ (1415 ه‍.ق). المکاسب. چ1، ج 3 و 5 و 6، قم، کنگره بزرگداشت شیخ.

[3]. آخوند خراسانی، محمدکاظم؛ (1406 ه‍.ق). حاشیه المکاسب. چ1، تهران، وزارت فرهنگ.

[4]. توحیدی، میرزامحمدعلی؛ (1413 ه‍.ق). مصباح الفقاهه. ج7، تقریرات درس سید ابوالقاسم خویی، قم، مطبعه انصاریان.

[5]. حر عاملی، محمد بن حسن؛ (1409ه‍.ق). تفصیل وسائل الشیعه. چ 1، ج 18 و 21، قم، موسسه آل البیت علیهم‌السلام.

[6]. حسینی عاملی، سیدجواد؛ (1419ه‍.ق). مفتاح الکرامه. چ 1، ج 14، قم، دفتر انتشارات اسلامی.

[7]. حلی، جعفر بن حسن؛ (1408 ه‍.ق). شرائع الإسلام. چ 2، ج 2، قم، مؤسسه اسماعیلیان.

[8]. حلی، حسن بن یوسف؛ (1420ه‍.ق). تحریر الأحکام. چ1، ج3، قم، موسسه امام صادق علیه‌السلام.

[9]. ------------ ؛ (1414 ه‍.ق). تذکره الفقهاء. چ 1، ج 11، قم، موسسه آل‌البیت علیهم السلام.

[10]. سبزواری، سید عبدالأعلی؛ (1413 ه‍.ق). مهذب الأحکام. چ 4، ج 7، قم، موسسه المنار.

[11]. صفائی، سیدحسین؛ (1387). حقوق بیع بین‌المللی. چ2، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.

[12]. طباطبائی یزدی، سیدمحمدکاظم؛ (1410ه‍.ق). حاشیه المکاسب. چ 1، ج 2، قم، موسسه اسماعیلیان.

[13]. عاملی، زین الدین بن علی؛ (1412 ه‍.ق). الروضه البهیه. ج 1، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چ 1.

[14]. ------------------ ؛ (1413 ه‍.ق). مسالک الأفهام. چ 1، ج 3، قم، موسسه المعارف الاسلامیه.

[15]. غروی، میرزاعلی؛ (1383). التنقیح فی شرح المکاسب. تقریرات درس سیدابوالقاسم خویی، ج 2 و 3 الخیارات، موسسه الامام الخویی.

[16]. کاتوزیان، ناصر؛ (1387). قواعد عمومی قراردادها. ناصر کاتوزیان، چ 5، ج 4 و 5، تهران، شرکت سهامی انتشار

[17]. کمپانی اصفهانی، محمدحسین؛ (1418 ه‍.ق). حاشیه کتاب المکاسب. چ 1، ج 1 و 4 و 5، قم، انوار الهدی.

[18]. محقق داماد، سیدمصطفی؛ (1388). نظریه عمومی شروط و التزامات در حقوق اسلامی. چ 1، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی.

[19]. مفید، محمد بن محمد؛ (1413 ه‍.ق). المقنعه. چ 1، قم، کنگره جهانی هزاره شیخ مفید.

[20]. موسوی بجنوردی، سیدحسن؛ (1419ه‍.ق). القواعد الفقهیه. چ 1، ج 1 و 3، قم، الهادی.

[21]. موسوی خمینی، سید روح الله؛ (1418ه‍.ق). تحریر الوسیله. چ 1، ج 2، قم، دارالعلم.

[22]. ---------------- ؛ (1421ه‍.ق). کتاب البیع، چ 1، ج 5، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام.

[23]. نجفی، محمدحسن؛ (1981م). جواهرالکلام، چ7، ج 27، بیروت، دارالإحیاء التراث العربی.

[24]. نجفی خوانساری، موسی؛ (1373 ه‍.ق). منیه الطالب. چ 1، ج 3، تقریرات درس میرزای نائینی، تهران، المکتبه المحمدیه.

[25]. نوری، میرزاحسین؛ (1408 ه‍.ق). مستدرک الوسائل. چ 1، ج 13، بیروت، موسسه آل‌البیت علیهم السلام.

[26]. قانون مدنی ایران._||_

دانشگاه تهران

فقه و مبانی حقوق اسلامی

2008-8744

دانشگاه تهران

114

10.22059/jjfil.2017.62590

مقاله پژوهشی

تحولات فقهی و تأثیر آن بر مفهوم قصد و رضایت

کاظمی نجف آبادی

عباس

استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

19 02 2017

49 2 311 328 04 07 2014 18 04 2016

2017

https://jjfil.ut.ac.ir/article_62590.html

قصد و رضایت متعاملین از مباحث مهم حقوق قراردادهاست. هرچند از زمان شیخ انصاری، نظر مشهور فقها بر تفکیک رضایت از قصد ایجاد ماهیت عقد بوده و این نظر در قانون مدنی اعمال و مورد پذیرش حقوقدانان نیز قرار گرفته است؛ اما این تفکیک با ایرادهایی در فقه و حقوق موضوعه روبرو شده است. پژوهش حاضر با بررسی سیر تاریخی دگرگونی دو مفهوم رضایت و قصد و مقایسه نظرات فقهی و معنا کردن رضایت به قصد نقل و انتقال می‌داند؛ تفکیک میان قصد و رضایت را درست ندانسته، نشان می‌دهد که مواد قانون مدنی را می‌توان با نظر رایج میان فقیهان پیشین نیز تفسیر کرد. اگر رضایت را همان قصد ایجاد ماهیت عقد بدانیم، شرط صحت یک عقد هرچند بدون اراده نقل وانتقال انجام شده باشد، قصد بیان ایجاب و قبول خواهد بود.

رضایت عقد قصد

[1]. آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین (1406 ه‍ ق). حاشیة المکاسب (للآخوند). تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

[2]. اسماعیلی، محسن (1377). «ایجاب و زوال آن از دیدگاه فقه و حقوق تطبیقی و کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا». مجله مدرس، دانشگاه تربیت مدرس، شماره 9، زمستان، ص. 75ـ99.

[3]. اصفهانی، محمدتقی (1400 ه‍ ق). یک دوره فقه کامل فارسی در یک جلد. تهران، مؤسسه و انتشارات فراهانی.

[4]. امامی، حسن (1377). حقوق مدنی. چاپ نوزدهم، ج 1، تهران، کتابفروشی اسلامیه.

[5]. انصاری، مرتضی بن محمد امین (1415 ه‍ ق). کتاب المکاسب. جلد 3، قم، کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری.

[6]. ایروانی، علی بن عبدالحسین نجفی (1406ه‍.ق). حاشیة المکاسب (للإیروانی). جلد 1، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

[7]. بهبهانی، محمدباقر بن محمد اکمل (1417ه‍.ق). حاشیة مجمع الفائدة و البرهان. قم، مؤسسة العلامة المجدد الوحید البهبهانی.

[8]. تستری، اسدالله کاظمی (بی‌تا). مقابس الأنوار و نفائس الأسرار. قم، مؤسسه آل‌البیت علیهم السلام.

[9]. جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1378). مبسوط در ترمولوژی حقوق. جلد 4، تهران، کتابخانه گنج دانش.

[10]. حائری، محمد حسین؛ انصاری حقیقی، محمد حسین (1391). «پژوهشی تطبیقی در دیدگاه امام خمینی در ماهیت ایجاب و قبول و آثار فقهی و حقوقی آن». مجله آموزه‌های فقه مدنی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، شماره 5، تابستان، ص. 107ـ122.

[11]. حسینی عاملی، سید جواد بن محمد (1419 ه‍ ق). مفتاح الکرامة فی شرح قواعد العلاّمة. جلد ‌12، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.

[12]. حرّ عاملی، محمد بن حسن (1409 ه‍ ق)‌. وسائل الشیعة. تحقیق و تصحیح: گروه پژوهش مؤسسه آل البیت علیهم السلام‌، ‌جلد 22، قم، مؤسسه آل البیت علیهم السلام‌.

[13]. حلّی، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی (1410 ه‍ ق). إرشاد الأذهان إلی أحکام الإیمان. جلد ‌1، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.

[14]. ---------- (1420ه‍ ق). تحریر الأحکام الشرعیة علی مذهب الإمامیة. جلد ‌2، قم، مؤسسه امام صادق علیه‌السلام.

[15]. ---------- ( 1414 ه‍ ق). تذکرة الفقهاء. جلد ‌10، قم، مؤسسه آل البیت علیهم السلام.

[16]. ---------- (1421 ه‍ ق). تلخیص المرام فی معرفة الأحکام. قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.

[17]. ---------- (1413ه‍ ق). قواعد الأحکام فی معرفة الحلال و الحرام. جلد ‌2، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.

[18]. ---------- (1419ه‍ ق). نهایة الإحکام فی معرفة الأحکام. جلد 2، قم، مؤسسه آل البیت علیهم السلام.

[19]. حلّی، نجم الدین جعفر بن حسن‌ (1418 ه‍ ق)‌. المختصر النافع فی فقه الإمامیة، جلد 1، قم، مؤسسة المطبوعات الدینیة‌.

[20]. ---------- (1408 ه‍ ق). شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام. تحقیق و تصحیح: عبد الحسین محمد علی بقال‌، جلد 2، قم، مؤسسه اسماعیلیان‌.

[21]. خورسندیان، محمدعلی؛ ذاکری‌نیا، حانیه (1388). «واکاوی اراده، قصد و رضا در فقه اسلامی و حقوق ایران». مجله مطالعات فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه سمنان، سال 1، شماره 1، زمستان، ص. 73ـ99.

[22]. ره‌پیک، حسن (1375). «عیوب اراده و رضا، قسمت دوم: اکراه در قرارداد». فصلنامه دیدگاههای حقوقی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، شماره سوم، ص. 83ـ98.

[23]. شایگان، سید علی (1375). حقوق مدنی. تهران، انتشارات طه.

[24]. طباطبایی حائری، سیدعلی بن محمد ( 1418 ه‍ ق). ریاض المسائل. جلد 8، قم، مؤسسه آل البیت علیهم السلام.

[25]. طباطبایی یزدی، سید محمد کاظم (1421 ه‍ ق). حاشیة المکاسب (للیزدی). چاپ دوم، جلد 1، قم، مؤسسه اسماعیلیان.

[26]. عاملی، زینالدین بن علی (1410 ه‍ ق)‌. الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة. حاشیه کلانتر، جلد 3، قم، کتابفروشی داوری.

[27]. ---------- (1422ه‍ ق). حاشیة شرائع الإسلام. قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.

[28]. ---------- (1413 ه‍ ق)‌. مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام. تحقیق و تصحیح: گروه پژوهش مؤسسه معارف اسلامی، جلد 3، ‌قم، مؤسسة المعارف الإسلامیة‌.

[29]. عاملی، محمد بن مکی (1417 ه‍ ق). الدروس الشرعیة فی فقه الإمامیة. چاپ دوم، جلد3، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.

[30]. علی آبادی، علی (1381). «قصد و رضا و تاثیر آن دو در تحقق عقد». فصلنامه مقالات و بررسیها، دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران، دفتر 71، تابستان، ص. 149‌ـ165.

[31]. غروی نائینی، میرزا محمد حسین (1413 ه‍ ق). المکاسب و البیع (للمیرزا النائینی). جلد 1، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.

[32]. قنواتی، جلیل (1386). «نظریه ایجاب ملزم در آیینه تطبیق». فصلنامه مطالعات اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، شماره 77، پاییز، ص. 157ـ179.

[33]. کاتوزیان، ناصر (1383). اعمال حقوقی. چاپ نهم، تهران، شرکت سهامی انتشار.

[34]. ---------- (1374). قواعد عمومی قراردادها. چاپ سوم، جلد 1، تهران، شرکت سهامی انتشار.

[35]. کاشف الغطاء، حسن بن جعفر بن خضر نجفی (1422ه‍ ‌ق). أنوار الفقاهة‌ـ کتاب المکاسب (لکاشف الغطاء). نجف، مؤسسه کاشف الغطاء.

[36]. کرکی، علی بن حسین (1414 ه‍ ق). جامع المقاصد فی شرح القواعد. چاپ دوم، جلد 4، قم، مؤسسه آل البیت علیهم السلام.

[37]. مقدس اردبیلی، احمد بن محمد (1403 ه‍ ق). مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان. جلد 8، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.

[38]. نجفی، محمد حسن (1404 ه‍ ق)‌. جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. تحقیق و تصحیح: عباس قوچانی ـ علی آخوندی‌، چاپ هفتم‌، جلد 22، بیروت، دار إحیاء التراث العربی‌.

[39]. نراقی، محمدمهدی بن ابیذر (1425 ه‍ ق). حاشیه أنیس التجار. قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.

[40]. همدانی، رضا بن محمدهادی (1420 ه‍ ق). حاشیة کتاب المکاسب (للهمدانی). تحقیق و تصحیح: محمدرضا انصاری قمی، قم، بی نا._||_

دانشگاه تهران

فقه و مبانی حقوق اسلامی

2008-8744

دانشگاه تهران

114

10.22059/jjfil.2017.62591

مقاله پژوهشی

رابطۀ میان حسن ظاهر و عدالت انسان از منظر فقه امامیه

رابطة میان حسن ظاهر و عدالت انسان از منظر فقه امامیه

نجفی

زین العابدین

استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی

19 02 2017

49 2 329 342 18 09 2014 18 04 2016

2017

https://jjfil.ut.ac.ir/article_62591.html

یکی از مسایل مورد بحث نزد فقهای امامیه، نقش حسن ظاهر در کشف عدالت انسان است برخی بر آنند که حسن ظاهر برای اثبات عدالت کافی است و نیازی به جستجو و تحقیق از حالات باطنی فرد نمی‌باشد و برخی حسن ظاهر را کشف کنندۀ عدالت نمی‌دانند. در این نوشتار ضمن بازخوانی کلمات فقها و بررسی دلایل، اثبات شده که دلایل کاشفیت حسن ظاهر از عدالت که مشتمل بر چند روایت صحیح است، هم از نظر سند و هم از نظر دلالت تمام و هماهنگ با اعتبار عقلی است. این در حالی است که دلایل مخالفان تمام به نظر نمی‌رسد، د لالت روایات مورد استناد مخدوش و اصل مورد ادعا در این مسأله جایگاهی ندارد، در نتیجه حسن ظاهر انسان برای اثبات عدالت وی کافی است، حسن ظاهری که پس از دقت و مقداری بررسی به دست آید به گونه‌ای که فریبکار از غیر فریبکار شناخته شود.

حسن ظاهر عدالت فقه امامیه

[1]. ابن برّاج، قاضی عبدالعزیز، (1406ق). المهذّب، جلد2، قم، مؤسسۀ النشر الاسلامی.

[2]. ابن فارس، أحمد، (1404ق). معجم مقاییس اللّغة، جلد2، قم، مکتب الإعلام الاسلامی.

[3]. ---------- (1404ق). معجم مقاییس اللّغة، جلد3، قم، مکتب الإعلام الاسلامی.

[4]. ابن منظور، محمدبن مکرّم، (؟)، لسان العرب، جلد 13، بیروت، دارالکتب العلمیه.

[5]. انصاری، شیخ مرتضی، (1374ش). کتاب المکاسب، چاپ سوم، جلد3، قم، دهاقانی.

[6]. بحرانی، یوسف، (1430ق). الحدائق الناضره، چاپ دوم، جلد 10، قم، مؤسسۀ النشر الاسلامی.

[7]. تجلیل تبریزی، ابوطالب، (1363ش). معجم الثقات، قم، مؤسسۀ النشر الاسلامی.

[8]. جوهری، اسماعیل بن حماد، (1419ق). الصحاح، جلد2، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.

[9]. ---------- (1419ق). الصحاح، جلد5، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.

[10]. حرّ عاملی، محمدبن حسن، (1432ق). وسائل الشیعة و مستدرکها، جلد 7، قم، مؤسسة النشر الاسلامی.

[11]. ---------- (1432ق). وسائل الشیعة و مستدرکها، ج21، قم، مؤسسة النشر الاسلامی.

[12]. حسینی عاملی، سید محمد جواد، (1422ق). مفتاح الکرامه، جلد 8، قم، مؤسسة النشر الاسلامی.

[13]. زمخشری، محمود بن عمر(؟)، الکشّاف، جلد1، بی جا، نشر أدب الحوزه.

[14]. سبزواری، محدباقر، (1423ق). کفایة الفقه، جلد 1، قم، مؤسسة النشر الاسلامی.

[15]. سیوطی، جلال‌الدّین (1421ق). الدّر المنثور فی‌التّفسیر بالمأثور، جلد2، بیروت، دارإحیاء التّراث العربی.

[16]. شهید اول، محمدبن مکّی عاملی، (1412). الدروس الشرعیة فی فقه الامامیه، جلد1، قم، مؤسسة النشر الاسلامی.

[17]. شهید ثانی، زین الدین بن علی، (1429ق). الروضة البهیّة فی شرح اللمعة الدمشقیة، چاپ پنجم، جلد 1، قم، مجمع الفکر الاسلامی.

[18]. طباطبائی، سیدعلی، (1422ق). ریاض المسائل، جلد15، قم، مؤسسة آل البیت.

[19]. طباطبائی حکیم، محسن، (1404ق). مستمسک العروة، جلد1، قم، مکتبة المرعشی النجفی.

[20]. طباطبائی یزدی، سیدمحمدکاظم، (1424ق). العروة الوثقی، چاپ دوم، جلد 1، قم، مؤسسة النشر الاسلامی.

[21]. طبرسی، فضل بن حسن (1430ق). مجمع البیان، جلد 3، نجف، مکتبه دار المجتبی.

[22]. طوسی، محمدبن حسن، (1417ق). کتاب الخلاف، جلد6 ، قم، مؤسسة النشر الاسلامی.

[23]. ------------ (؟). المبسوط فی فقه الامامیه، جلد 8، بی جا، المکتبة المرتضویه.

[24]. ------------ (1417ق). النهایه و نکتها، چاپ دوم، جلد 2، قم، مؤسسة النشر الاسلامی.

[25]. علامه حلی، حسن بن یوسف، (1422ق). خلاصة الاَقوال فی معرفة الرجال، چاپ دوم، بی جا، مؤسسة نشر الفقاهه.

[26]. ----------- (1418ق). قواعدالأحکام، جلد 3، قم، مؤسسة النشر الاسلامی.

[27]. ----------- (1375ش). مختلف الشیعه، جلد 3، قم، مکتب الإعلام الاسلامی.

[28]. علامه طباطبائی، سیدمحمدحسین(1390 ق). المیزان فی تفسیر القرآن، چاپ دوّم، جلد5، قم، مؤسسة مطبوعاتی اسماعیلیان.

[29]. ---------- (1390 ق). المیزان فی تفسیر القرآن، چاپ دوّم، جلد 18، قم، مؤسسة مطبوعاتی اسماعیلیان.

[30]. فاضل لنکرانی، شیخ محمد، (1424ق). تفصیل الشریعه فی شرح تحریرالوسیله، چاپ چهارم، جلد 1، قم، مرکز فقه الأئمة الأطهار.

[31]. فاضل هندی، محمدبن حسن اصفهانی، (1422ق). کشف اللثام، چاپ دوم، جلد 10، قم، مؤسسة النشر الاسلامی.

[32]. مامقانی، محمدرضا، (1412ق). معجم الرموز و الإشارات، بیروت، دارالمورّخ العربی.

[33]. محقق اردبیلی، احمد، (1418ق). مجمع الفائدة و البرهان، چاپ چهارم، جلد2، قم، مؤسسة النشر الاسلامی.

[34]. مفید، محمدبن محمدبن نعمان، (1410ق). المقنعه، چاپ دوم، قم، مؤسسة النشر الاسلامی.

[35]. مکارم شیرازی، ناصر و جمعی از نویسندگان، (1363 ش). تفسیر نمونه، چاپ هشتم، جلد 4، تهران، دارالکتب الإسلامیه.

[36]. موسوی خمینی، سید روح الله، (1379 ش). تحریرالوسیله، جلد 1، قم، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

[37]. موسوی خوئی، سیّد ابوالقاسم، (؟). التنقیح فی شرح العروة الوثقی، تقریر میرزاعلی غروی تبریزی، چاپ دوم، جلد 1، قم، مؤسسة آل البیت.

[38]. موسوی سبزواری، سید عبدالأعلی، (1430ق). مهذّب الأحکام، جلد 1، قم، دارالتفسیر.

[39]. موسوی عاملی، سید محمد، (1410 ق). مدارک الأحکام، جلد 4، قم، مؤسسة آل البیت.

[40]. نجاشی، احمدبن علی، (1407ق). رجال النجاشی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی.

[41]. نجفی، محمدحسن، (1429 ق). جواهر الکلام، چاپ دوم، جلد 13، قم، مؤسسة النشر الاسلامی_||_

دانشگاه تهران

فقه و مبانی حقوق اسلامی

2008-8744

دانشگاه تهران

114

10.22059/jjfil.2017.62592

مقاله پژوهشی

ضمان ناشی از خسارت عدم النفع در نظریه فقهی وحید بهبهانی

وحدتی شبیری

حسن

دانشیار گروه حقوق خصوصی دانشگاه قم؛

19 02 2017

49 2 343 356 30 09 2014 19 06 2016

2017

https://jjfil.ut.ac.ir/article_62592.html

ضمان ناشی از خسارت عدم النفع از مباحث چالش برانگیز در فقه اسلامی است. مشهور میان فقیهان متأخر، عدم ضمان است؛‌ چرا که عنوان ضرر بر آن صادق نیست و اگر صادق باشد، دلیلی بر لزوم جبران هرگونه ضرری وجود ندارد. با این حال فقیهانی در میان علمای امامیه هستند که خسارت عدم‌النفع را از لحاظ صغروی، مصداق "ضرر" تلقی کرده، ادلۀ ضمانات که جبران خسارت را الزامی می‌کند، شامل آن می‌دانند. وحید بهبهانی عقیده دارد که نه تنها "لاضرر" در کنار اتلاف،‌ تسبیب و علی‌الید، مبنای جداگانه برای ضمان و مسئولیت مدنی است؛‌ بلکه این حدیث قابلیت استناد مستقل در باب ضمانات را نیز دارد. این حدیث دلالت دارد که هر ضرری از جمله خسارت عدم النفع باید تدارک شود.

خسارت ضمان عدم النفع وحید بهبهانی

]1[. قرآن کریم

]2[. آخوند خراسانی، محمدکاظم (1409ه‍‌)، کفایة الاصول، چاپ اول:‌ قم، مهر، مؤسسه آل البیت (ع) لإحیاء التراث.

]3[. ابن فارس(1404ه‍‌)، معجم مقائیس اللغه، چاپ اول: قم،‌ دفتر انتشارات اسلامی حوزه علمیه قم.

]4[. ابن منظور،‌ جمال الدین محمدبن مکرم (1408ه‍‌)، لسان العرب، بیروت، دار احیاء التراث العربی.

]5[. امام خمینی، سیدروح‌الله(1421ه‍‌)،‌ کتاب البیع، چاپ اول: قم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

]6[. بجنوردی، میرزاحسن، (1419ه‍‌)، القواعد الفقهیة، چاپ اول: قم، نشر الهادی.

]7[. توحیدی، محمدعلی(بی‌تا)، مصباح الفقاهه، تقریرات درس آیه‌الله خوئی، انتشارات وجدانی.

]8[. حر عاملی، شیخ محمدحسن(1412ه‍‌)، وسائل الشیعة، چاپ اول: قم، مؤسسه آل البیت لأحیاء التراث.

]9[. حسینی مراغی، ‌میر فتاح(1421ه‍‌)، العناوین، چاپ اول: قم، ‌مجمع فکر اسلامی.

]10[. خوئی، سید ابوالقاسم (1409)، مصباح الاصول، چاپ ششم:‌ بغداد، مکتبه الداوری.

]11[. ــــــــــــــ (1367)، مستند العروة، کتاب اجاره، چاپ اول: قم، مطبعة علمیه.

]12[. ــــــــــــــ (بی‌تا)، مصباح الفقاهة، چاپ اول: قم، مؤسسه انصاریان.

]13[. ــــــــــــــ (1395ه‍‌)، کتاب النکاح، چاپ پنجم، مطبعه علمیه.

]14[. ــــــــــــــ (1408ه‍‌)، مبانی العروة الوثقی، کتاب مضاربه، چاپ اول: قم، لطفی.

]15[. رشتی، میرزا حبیب الله (1322)، کتاب غصب، چاپ سنگی: تهران.

]16[. روحانی، سیدمحمد (1416ه‍‌)، منتقی الاصول، چاپ دوم:‌ قم، الهادی.

]17[. سیستانی، سیدعلی (1414ه‍‌)، ‌قاعدة لاضرر، چاپ اول:‌ بیروت، دار المورخ العربی.

]18[. سیمایی صراف، حسین (1380)، شرط ضمنی، قم: بوستان کتاب، چاپ اول.

]19[. شیرازی، سیدمحمد (بی‌تا، بی‌جا)، الفقه، کتاب الغصب.

]20[. صافی گلپایگانی، لطف الله (بی‌تا، بی‌جا)، التعزیر أحکامه و حدوده.

]21[. طباطبائی، سیدعلی (1404ه‍‌)، ریاض المسائل، قطع رحلی، قم، چاپ افست، مؤسسه آل‌البیت؛

]22[. طباطبائی یزدی، سید کاظم(1376)، سوال و جواب، به اهتمام دکتر سید مصطفی محقق داماد، چاپ اول:‌ تهران، مرکز نشر علوم اسلامی.

]23[. ـــــــــــــــــــ(بی‌تا)، ‌العروة‌ الوثقی، چاپ دوم:‌ قم، مکتبة داوری.

]24[. عراقی، آقا ضیاء و سیدمرتضی موسوی خلخالی (1418ه‍‌)، قاعدة لاضرر، چاپ اول: قم، انتشارات دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم.

]25[. علامه حلی،‌ حسن بن یوسف بن مطهر (1414ه‍‌)، تذکرة الفقهاء، چاپ اول: قم،‌ مؤسسه آل البیت؛

]26[. فاضل تونی(1412)،‌ الوافیه فی اصول الفقه، چاپ اول: قم، مجمع الفکر الاسلامی.

]27[. فیروزآبادی، محمدبن یعقوب(بی‌تا)، القاموس المحیط (منبع الکترونیکی)، موسسه تحقیقات و نشر معارف اهل البیت(ع).

]28[. قمی، میرزا ابوالقاسم(بی‌تا)، جامع الشتات، با تصحیح مرتضی رضوی، مؤسسه انتشارات کیهان.

]29[. محقق اردبیلی، احمدبن محمد(1362)، مجمع الفائدة و البرهان، چاپ اول: قم مؤسسه نشر اسلامی.

]30[. نائنی، میرزاحسین و خوانساری، شیخ موسی (1421ه‍‌)، منیة الطالب، چاپ اول: قم، موسسه نشر اسلامی؛

]31[. نجفی،‌ شیخ محمدحسن(1365)، جواهر الکلام، چاپ دوم: تهران، دار الکتب الاسلامیه.

]32[. نراقی، ملا احمد(1375)، عوائد الایام، چاپ اول:‌ قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.

]33[. نراقی، مولی محمد(1380)،‌ مشارق الاحکام،‌ چاپ اول: قم، کنگرۀ بزرگداشت نراقی.

]34[. مدرس، سیدحسن (1408ه‍‌)، الرسائل الفقهیه، چاپ اول: تهران، ستاد بزرگداشت پنجاهمین سالگرد شهادت مدرس.

]35[. وحدتی شبیری،‌ سید حسن(1385)، مبانی مسئولیت مدنی قراردادی (مطالعه تطبیقی در فقه و حقوق)، چاپ اول: قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.

]36[. ـــــــــــــــــ (1379)، مجهول بودن مورد معامله، چاپ اول: قم، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.

]37[. وحید بهبهانی،‌ محمدباقر (1417ه‍‌)، حاشیه مجمع الفائدة و البرهان، قم، چاپ اول، کنگرۀ بزرگداشت مقدس اردبیلی._||_

دانشگاه تهران

فقه و مبانی حقوق اسلامی

2008-8744

دانشگاه تهران

114

10.22059/jjfil.2017.62593

مقاله پژوهشی

چکیده های انگلیسی

19 02 2017

49 2 357 383 07 08 2017 07 08 2017

2017

https://jjfil.ut.ac.ir/article_62593.html

Abstrats and Bibliography in English

Abstracts

منابع ندارد_||_

منابع ندارد